Marco & Marjolein in Suriname

Nog een paar dagen en dan vieren we de geboorte van de Here Jezus, de Christus, op aarde. Voor sommigen is dit een mooi verhaal, voor ons een van de hoogtepunten van het jaar om met vele gelovigen wereldwijd te gedenken en te vieren. We wensen jullie allen heel gezegende Kerstdagen en een week later een gezellige jaarwisseling. In Suriname gaat dat dit jaar waarschijnlijk met heel wat meer geknal en vuurwerk dan in Nederland.

In Paramaribo begint het geknal al vanaf half december en gaat vaak tot na nieuwjaar door. De kleinste hond van onze dochter Elsbeth is panisch voor al dat geknal en daarom heeft ze gevraagd of Storm, zo heet het schoothondje, tot na nieuwjaar bij ons mag logeren. De ene logé wordt 2 januari opgehaald door z’n baasjes en diezelfde middag gaan we Janna van het vliegveld afhalen, die dan een poosje bij ons komt logeren. Janna hebben we begin jaren negentig leren kennen toen ze bij kinderhuis Samuel werkte. We kijken uit naar haar komst.

Overleg met Ame en Susina. Hoe gaan we onze gasten ontvangen en wat gaan we deze week samen doen?

Overleg met alle leiders in het dorp. Bevestiging van de samenwerking met de First Nations in Canada. Plannen maken voor de toekomst.

Maandag 15 december vlogen we na ruim twee weken weer weg uit Lawa. Het bezoek van het leidersechtpaar uit Canada was bijzonder en geslaagd. Elke dag kwam Conrad wel een situatie tegen waarbij hij zei, ‘wat lijken onze manieren van leven op elkaar!’ Ze hebben genoten van kanotochten, visavonturen, wandelingen door het oerwoud waarbij elke boom benoemd werd, ontmoetingen met de kerkleiders uit het dorp én een presentatieavond waarbij ze foto’s hebben laten zien van het gebied waar zij leven en hoe ze leven.

Speciale kado’s voor de Chief, Ipomadi

Groot verschil is natuurlijk de temperatuur van min 30 naar plus 30 graden. Het was voor hen dus wel erg warm en vermoeiend. Ame en Susina zijn uitgenodigd om in 2026 bij hen in het reservaat op bezoek te gaan.

De gasten uit Canada ontvingen heel veel kettingen en armbanden als teken van hoe hun bezoek door de mensen in Lawa op prijs is gesteld.

Eerst moet Ame begin januari een nieuw paspoort aan gaan vragen. Daarna vragen we een nieuw visum voor hem aan en hopen we dat zijn vingerafdrukken nog geldig zijn, dat scheelt weer een reis naar Georgetown in Guyana.

Als elk jaar waren we ook deze keer aanwezig bij het bespreken van de plannen voor 2026 voor alle kerken langs de Lawa rivier.

Een van de wandelingen door het oerwoud waar we over schreven, ging naar een plek waar zo’n 12 mannen met een mobiele zaag bomen hadden gekapt waar daarna balken en planken van werden gezaagd voor het verhogen van het dak van de kerk in Lawa. Het dak van de kerk is te laag nu de temperaturen steeds maar  blijven stijgen. Een hoger dak geeft meer ruimte voor ventilatie. Vandaar het plan om de kerk te verbouwen. Ze zijn met z’n allen 17 dagen aan het zagen geweest. Nu moet het flink gaan regenen voor ze al het gezaagde hout per kano naar het dorp kunnen vervoeren.

De motorzaag waarmee gewerkt is. Zo worden de stammen netjes in rechte planken en balken gezaagd. De rest van het bos blijft in tact.

Op bezoek bij het team dat ruim twee weken bezig was met planken en balken zagen in het bos.

Zolang de waterstand in de rivier nog laag is, kunnen ze wel alvast zand en steenslag van de eilandjes in zakken scheppen en per kano naar het dorp vervoeren, want er zijn bij de bouw nog zo’n 2000 stenen nodig. Die gaan ze ook zelf maken in het begin van 2026, als ze geld voor het cement hebben. We hebben namens de Wajana gemeente een projectdossier geschreven om naar verschillende kerken in Nederland, Amerika en Canada te sturen met het verzoek om financieel bij te willen dragen aan dit plan.

Het plan is om het hele dak te verhogen en voorzien van nieuwe zinkplaten.

De kerk is nu niet hoog genoeg om goed te kunnen ventileren

Vanuit Lawa weer op reis naar de stad om daar weer thuis te kunnen zijn gedurende de komende feestdagen.

Afgelopen vrijdag zijn we op kraamvisite geweest bij onze buren uit Apetina die vanwege de geboorte van hun zoon in Paramaribo zijn. Tot onze verrassing zagen we verschillende gezinnen uit Apetina mét pasgeboren baby’s. Twee moeders vroegen gelijk of er voor hun baby nog Nutrilon in de poli van Apetina beschikbaar is.

Nu is die er nog, maar ons geldpotje om nieuwe blikken te kopen voor moeders waarbij de borstvoeding te weinig is of niet op gang komt, is dit najaar leeg geraakt. Helpen jullie mee om dit weer aan te vullen zodat we moeders en kinderen kunnen blijven helpen? Alvast heel hartelijk dank!

Project Indianen Babyhulp Suriname

Het laatste weekend van september was het groot feest in Palumeu, een dorpje diep in het binnenland van Suriname. Daar werd gevierd dat zo’n 50 jaar geleden de eerste Bijbelconferentie voor Wajana’s en Tareno’s gehouden werd. Roy Lytle, die bij die eerste  Bijbelconferentie aanwezig was, vierde het feest nu ook weer mee. God is trouw! Natuurlijk gingen alle voorbereidingen niet vanzelf. MAF leek niet aan brandstof voor hun vliegtuigen te kunnen komen. Dat zou betekenen dat heel wat conferentiegangers in hun dorpen zouden blijven omdat ze niet naar Palumeu konden vliegen. Gelukkig heeft God op tijd voorzien en konden ook de mensen uit Paramaribo naar Palumeu worden vervoerd. Wij waren dat weekend al in Nederland en hebben achteraf genoten van de foto’s en de verhalen.

45 jaar getrouwd

Wat hebben we mooie herinneringen aan de verschillende vieringen in oktober j.l.! Hoe bijzonder om het als familie en later als vrienden goed te hebben met elkaar. Dat is een wetenschap die we al jaren koesteren en vieren, maar het was mooi om daar samen en in grotere kring bij stil te staan.

Afscheid

Twee november kregen we het bericht dat Marjoleins tante Atie in haar slaap was overleden. Hierdoor kreeg de laatste week voor we terug zouden vliegen naar Suriname een heel andere invulling. Wat zijn we dankbaar dat we er waren en niet hals over kop naar Nederland moesten afreizen om op tijd voor de begrafenis te zijn. Het voelde wel alsof we van het één naar het ander gingen om alles voor elkaar te krijgen, maar het is gelukt. Maandag 10 november was de begrafenis, daarna zeiden we familie gedag, zetten we in Delft onze koffers klaar en vlogen we dinsdag de elfde naar Suriname. Dit abrupte afscheid zullen we niet snel vergeten.

First Nations

In Suriname ging onze aandacht weer naar de voorbereidingen voor de komst van het echtpaar Flett uit Canada. Zij komen van 1 – 8 december als vertegenwoordigers van de Native Evangelical Fellowship of Canada kennis maken met de Wajana’s in Lawa. De manier van leven is in de jungle van Suriname wel heel anders dan in het hoge noorden van Canada. We hopen dat Ame en Susina en de andere leiders hen een mooi inkijkje in hun levenstijl laten zien.

Hete Compost

Afgelopen zaterdag hebben we met het team van Foundations for Farming Suriname een composthoop gemaakt. Twee gasten van de EO deden enthousiast mee door met de zeis nog heel veel groen materiaal te maaien. Daarna hebben we met elkaar gezellig roti gegeten.

Srefidensi

Heel Paramaribo viert in de aanloop naar 25 november met verschillende activiteiten 50 jaar onafhankelijkheid. In en rondom de stad zijn heel wat feestelijkheden. Gisteravond moesten we omrijden omdat verschillende straten afgesloten waren. Veel gemeenten besteedden zondag aandacht aan 50 jaar onafhankelijkheid. Wij zullen ons dinsdag niet in de drukte begeven, maar blijven lekker in Republiek op ons balkon. Zaterdag vliegen we naar Lawa voor een bezoek van twee weken.

Begin september zijn we in Nederland geland. Voor Marco maar voor ‘even’ want na twee dagen ging hij op reis naar Paraguay. Daar wachtten hem twee weken training met een team wat zich toelegt op Cross-Cultural Ministry. De stad ligt op een drie landen punt met Brazilië en Argentinië. Een grote vrijhandelszone zorgt voor een bijzondere mix van culturen en een drukte van belang. Een bezoek aan de Iguazu watervallen in Brazilië mocht in deze reis niet ontbreken. Met donderend geweld stort het water langs verschillende plateaus naar omlaag, werkelijk een adembenemend schouwspel.

Na de drukke week van training kreeg Marco de gelegenheid om met elk van de deelnemende stellen apart op te trekken, samen te eten en zo elkaar beter te leren kennen.

Na terugkeer in Nederland stond een midweek Duitsland op ons programma. Een week in het Sauerland samen met goede vrienden. Het werd mooi weer, we konden heerlijk wandelen, hebben samen genoten van het landschap en mooie herinneringen aan ruim 45 jaar vriendschap opgehaald.

Daarna ging Marco weer op reis naar Canada voor de jaarlijkse vergadering met de Global Leaders van World Team. Deze keer een bijzondere bijeenkomst aangezien de International Director afscheid nam en de nieuwe directeur werd geïnstalleerd. Bijzonder voor ons is hierbij dat de nieuwe directeur de afgelopen 10 jaar nauw met ons heeft meegewerkt als leider van ons team in Brazilië. We kennen elkaar dus goed en zijn dankbaar dat hij nu deze rol mag gaan vervullen. Tegelijkertijd is zijn vertrek uit Brazilië voor ons een uitdaging in het weer verder begeleiden van het team daar.

Het laatste weekeind van september stond voor de Trio en Wajana in het teken van de 50ste Bijbelconferentie in het binnenland van Suriname. Het werd een groot feest in Palumeu, het dorp waar destijds ook de eerste conferentie werd gehouden. Met grote dankbaarheid werd stilgestaan bij de afgelopen 50 jaar waarin deze bijeenkomsten onafgebroken plaats mochten vinden.

Tijdens Marco’s reizen was Marjolein in Nederland druk met allerlei bezoekjes. Ze heeft weer flink wat ervaring op kunnen doen op de Nederlandse wegen. Daarnaast mocht ze Jiska assisteren tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van MemberCare Nederland en was ze samen met haar vader aanwezig bij een bijzondere dag van MAF in Teuge waar een vliegtuig werd gepresenteerd wat is aangekocht voor het werk in Madagaskar.

De komende weken vieren we op verschillende momenten dat we (03-10-25) 45 jaar getrouwd mochten zijn. Eerst een dag met broers en zussen in Ederveen, dan een weekeind met onze kinderen en kleinkinderen in Vlissingen en daarna een speciale TFT-avond in het gebouw aan De Grote Pekken 11 in Veenendaal (zie advertentie onderaan).

Ook gaan we bij verschillende mensen op bezoek. We zien er naar uit velen van onze familie en vrienden te mogen ontmoeten.

Kennen jullie dat? Je begint bij A en dan merk je dat het ook verstandig is om B en C te doen. We schreven in een eerdere blog dat we onze dakspijkers door dakschroeven hebben laten vervangen ( in 2012 zouden we dat nog zelf gedaan hebben, maar nu laten we het doen). Tja, toen zagen we dat sommige balken onder het dak begonnen te rotten. We hebben toen besloten dat ook gelijk aan te pakken. De afgelopen anderhalve week zijn stukken balk van het dak vervangen en hebben we het dak in een mooie rode kleur laten verven. Het zien er nu weer pico bello uit.

De koffers liggen al weer open op het bed want komende maandag stappen we weer in het vliegtuig naar Nederland. Marco heeft dan een dag de tijd om z’n koffer voor Paraguay in te pakken want 4 september vliegt hij weer terug naar Zuid Amerika. Het is zot, maar de verbinding van Amsterdam naar Foz is stukken beter dan van Paramaribo naar Foz. Als alles volgens plan verloopt is hij 16 september weer terug op Nederlandse bodem.

Dan gaan we met vrienden een midweek naar Sauerland. Jullie begrijpen dat we daar zin in hebben!

Daarna vliegtuig Marco voor een vergaderweek naar Toronto in Canada. Dit keer is het een bijzondere week want er zal afscheid genomen worden van de huidige internationale directeur op 1 oktober a.s. en de nieuwe directeur zal geïnstalleerd worden. We zijn heel blij dat we de nieuwe directeur goed kennen. De afgelopen tien jaar is Marco zijn ‘baas’ geweest en nu worden de rollen omgedraaid. De eerste paar jaar zullen we hem en zijn gezin ondersteunen waar we kunnen, maar er komt een moment dat we zeggen: ‘de jongere garde mag het van ons overnemen’.

In de herfstvakantie plannen we om met kinderen en kleinkinderen een weekend in Zeeland door te brengen om te vieren dat het 45 jaar geleden is dat wij elkaar ons ja-woord gaven.

Eind oktober hopen we tijdens onze ontmoetingsavond ons 45 – jarig huwelijksjubileum te vieren. Er zullen naast Wajana – en Foundations for Farming verhalen ook herinneringen uit ons huwelijksleven de revue passeren.

Maandagavond zijn we weer veilig aangekomen in ons huis in Republiek. We kijken terug op een heel bijzondere week. Vorige week dinsdagmiddag landden we in Apetina. Dan is het zo snel mogelijk het huis weer leefbaar maken voordat het donker wordt. Het hele huis gebezemd en gedweild, hangmatten opgehangen en toen was het tijd om lekker af te koelen in de rivier. Piloot Joop van de MAF bleef gezellig een nacht slapen omdat hij ook graag wilde leren maaien met de zeis. Die avond hadden we een ontmoeting met de drie cursisten uit Palemeu en de 4 uit Apetina. Alle 7 hadden er zin in, dus vol verwachting gingen we lekker slapen in de hangmat, en ja, we hadden weer een dekentje nodig want het was fris.

De volgende ochtend was bijna iedereen om 8 uur aanwezig en kon met het monteren van de zeisen begonnen worden. Natuurlijk kwamen verschillende mensen ook even kijken wat we aan het doen waren. Ook wilde men graag weten hoe lang we zouden blijven en of er nog ruimte in het vliegtuig was om iets of iemand mee te laten komen…

Aansluitend werd naast ons huis flink geoefend om de juiste slag te pakken te krijgen. Als je samen bezig bent, lijkt het alsof de tijd nog sneller gaat. Al gauw was het tijd om de eerste les te beëindigen en afspraken te maken om de volgende ochtend verder te gaan met oefenen. Joop kon weer met een vliegtuig vol passagiers naar Paramaribo vertrekken en wij konden in huis nog verder orde op zaken stellen.

Donderdagochtend rond half 9 zaten we met de hele ploeg én 8 zeisen én 7 harken samen in de kano naar de landingsbaan. Daar aangekomen, begon het echte werk. Hard werken om de slag te pakken te krijgen en al doende kreeg het parkeergedeelte voor vliegtuigen lekker kort gras.

We zagen al snel dat we een aantal natuurtalenten in de groep hadden. Terwijl we bezig waren landde er een vliegtuig van Gumair. De piloot krijgt meteen een live demonstratie van wat er bedoeld wordt met een zeis en wat dat voor het onderhoud van de landingsbaan kan betekenen.

Vrijdagmorgen zijn we weer naar het vliegveld gegaan om de training verder af te ronden. Nu gingen we aan de slag aan het begin van de landingsbaan. Het gras was daar erg hoog. Dat is extra gevaarlijk bij de landing, zeker wanneer het net geregend heeft. Dan krijgen de wielen van het vliegtuig geen grip op de baan en wordt remmen onmogelijk. Ook hebben we op aanwijzing van Joop het hoge gras rondom het begin van de baan een aantal meters verder terug gemaaid. Dat is van belang voor het opstijgen omdat de pilot dan een hele cirkel draait en in die bocht alvast gas geeft om vlot weg te komen.

De mensen kregen de slag steeds beter onder de knie. Ook merkten we dat we nog wat moeten verbeteren aan het materiaal. Twee keer brak een zeis-boom doormidden. De wetsteen was niet bestand tegen de stevige aanpak van de mannen die een vijl gewend zijn bij het slijpen van de kapmessen. Daar gaan we dus gelijk iets aan doen.

Wat ons betreft was deze training een succes. Nu is het afwachten om te zien hoe de mannen hier verder mee gaan werken. Doen ze het om ons een plezier te doen? Of krijgen ze de slag zodanig te pakken dat ze rondom hun huis, in het dorp en op de airstrip verder gaan en de piloot het verschil gaat zien? We wachten af…

We zijn overweldigd door de positieve reacties op ons blog over de zeis. We stuurden deze oproep terwijl we midden in een kenningsmakingstraining van Foundations for Farming zaten in Trinidad. Diezelfde avond hadden we de toezeggingen voor 8 zeisen binnen, en de reacties bleven in de volgende dagen binnenkomen. De teller staat nu op 15 zeisen en 2300 euro voor de vliegkosten! Alle gulle gevers heel hartelijk bedankt!

Wie ziet het verschil…?

Afgelopen donderdag is het pakket met 8 zeisen veilig bij ons aangekomen. Komende dinsdag 12 augustus hopen we naar Apetina te vliegen en daar een aantal mensen uit Apetina zelf en uit Palemeu te gaan trainen. We hebben onze vaste maaier in Apetina gevraagd om even niet te maaien zodat we een trainingsveldje voor ons huis hebben. Later in de week gaan we met het echte werk aan de slag: de landingsbaan. We hebben er heel veel zin in!

Nu even terug naar Trinidad. We mochten daar te gast zijn op de basis van Youth With A Mission voor een kenningsmakingstraining van Foundations for Farming.

Veel te delen

Praktijk

In twee weekenden konden de deelnemers kennis maken met verschillende onderdelen van de theorie en hebben ze op kleine schaal de principes in de praktijk mogen zien en toepassen.

Deelnemers

We hebben genoten van deze enthousiaste groep sleutelfiguren die samen een visie willen ontwikkelen hoe deze training tot zegen kan zijn voor YWAM Trinidad maar ook voor andere eilanden in het Caribisch gebied. Er is nu een kleine groep aan het bidden en plannen van gesprekken met deskundigen in het veld op gebied van wet- en regelgeving van de overheid etc.

Hoe nu verder?

Alles moet natuurlijk wel passen binnen het grotere raamwerk van YWAM. Sinds wij eind juli terug zijn in Republiek hebben we al een aantal keren contact gehad met Tabitha, de leidinggevende van YWAM in Trinidad.

Bij de afronding van de training kregen we een woord mee: MoveMent. Dat raakte en bemoedigde ons want dit is wat wij heel graag willen, dat mensen in beweging komen en de principes van Foundations for Farming op alle terreinen van hun leven in praktijk gaan brengen. Daarnaast hebben de mensen Marco ook steeds zien bewegen, ze zullen zich ‘the Marco dance’ nog lang herinneren.

Tussen het lesgeven door hadden we ook tijd om het eiland te verkennen en vrienden en bekenden op te zoeken. Marco mocht de laatste zondag van juli preken in één van de gemeenten, een voorrecht!

Die dag veel zeewier

De Yogi’s wilden graag Marco’s verjaardag GOED vieren…

De laatste dag van ons verblijf in Trinidad kwamen Ame en Susina aan op hun reis terug naar Lawa. Het was heel fijn om hen te zien en hun verhalen te horen. Zij genoten er van om weer Wajana te kunnen spreken als ze er in het Engels (nog) niet uitkwamen.

Met Ame en Susina in gesprek met Marlilyn, de ESL teacher in Calgary

Afscheid van de Endigeries

We werden dezelfde avond alle vier door vrienden op tijd naar het vliegveld gebracht en zijn samen naar Suriname gevlogen. De volgende dag zijn Ame en Susina doorgereisd naar Frans Guyana vanwaar zij teruggevlogen zijn naar huis alwaar ze vrijdag 1 augustus aangekomen zijn. We kijken nu met hen hoe we hen verder kunnen laten groeien in het Engels ook al zijn ze weer terug in de jungle.

Aansluitend waren we betrokken bij een volgende Basistraining voor Foundation for Farming in ons trainings centrum in Suriname.

Vrijdagavond theorie

Buitenles

Zelf aan de slag

Dit weekend was een bouwploeg bezig om het zinken dak van ons huis te isoleren en tegelijkertijd de oude dakspijkers te vervangen door dakschroeven. Zo hopen wij ook bestand te zijn tegen de harde wind en regen vanwege de klimaatverandering.

Isolatie

De Director of Operations / Chief Pilot van MAF in Suriname vraagt ons via Foundations for Farming Suriname om zeisles te komen geven aan de mensen in het binnenland.

Met grote regelmaat worden airstips ‘gesloten’ omdat het gras te lang is geworden en er geen middelen zijn om het kort te houden. Benzine voor de maaimachines is duur en wordt via de overheid vaak niet of veel te laat geleverd. Maaimachines gaan stuk en worden niet of veel te laat gerepareerd.

Wanneer een patiënt voor medische behandeling naar de stad moet worden gevlogen  en de airstrip is gesloten, heeft dit verstrekkende gevolgen en komen mensenlevens in gevaar.

Graag willen we onze kennis en ervaring delen. Een proefproject is bedoeld om het gebruik van de zeis te introduceren in twee dorpen: Apetina en Palumeu. Deelnemers uit Palumeu komen naar Apetina zodat we een groep van 8 deelnemers kunnen trainen.

Nodig zijn:

1. materialen t.w. 8 x een zeis (compleet met toebehoren à € 250,–).
2. kosten om ons naar (en weer terug van) Apetina te vliegen om daar les te geven + 2x een shuttle tussen Apetina en Palumeu.

Voor 8 zeisen zoeken we sponsoring van € 2.000. 

Wanneer we hebben laten zien hoe dit werkt en zien dat mensen het succesvol toepassen zoeken we naar mogelijkheden om naar meer dorpen uit te reiken.

Vanwege de conditie van de vliegvelden is haast geboden. Onze agenda geeft ruimte om in augustus aan de slag te gaan. Wie helpt mee om te voorzien in de kosten van de pilot?

We zijn alweer 6 weken terug in Suriname. Dit was hier de grote regentijd. Gedurende deze weken hebben we het nodige geleerd. Het belangrijkste was dat tijdens hele harde regenbuien er op verschillende plekken water door het dak via het plafond op de vloer terecht komt. Er moet dus nodig wat aan het zinken dak gebeuren. Daar zijn nu afspraken over gemaakt met een deskundige die in augustus, in de droge tijd, isolatiefolie onder de zinkplaten gaat aanbrengen en alle spijkers gaat vervangen door schroeven. Ook belangrijk omdat we steeds vaker worden geconfronteerd met harde windstoten en felle regens.

Ook bleek op een ochtend dat een flink gedeelte van de weg totaal overstroomd was. Daar durfden we met de auto niet door heen te waden dus zijn we die dag onverrichter zake weer naar huis gegaan.

24 Juni kregen we de lang verwachte mail met de benoeming van de nieuwe internationale directeur voor World Team. Laat dit nu de collega zijn die wij op het oog hadden om Marco’s taak van Area Director aan over te dragen. Dat wordt nu dus anders. We moeten opnieuw gaan nadenken over aan wie we deze taak gaan overdragen. Marco werd gevraagd om nog voor drie jaar aan te blijven. Eerst krijgen we begin oktober de officiële overdracht van de internationale directeur tijdens het leidersoverleg in Toronto, Canada. We blijven herinnerd worden aan de uitspraak van Roy Lytle in 2012: “be flexible”. We zijn dankbaar dat we dat kunnen zijn.

Wat zijn we dankbaar voor de communicatiemogelijkheden die er vandaag de dag zijn. Nu Ame en Susina in Canada zijn, is het heel fijn om via WhatsApp regelmatig contact te hebben. Dan kunnen we ook inspelen op problemen die er met hun kinderen of ouders in Lawa zijn. Susina’s ouders zorgen voor hun 13-jarige tweeling. Nu heeft Susina’s moeder de afgelopen tijd al twee keer in het ziekenhuis in Paramaribo gelegen, waardoor de zorg veelal op opa neerkwam. Uiteindelijk kwam de vraag of wij voor de maand juli 500 euro wilden geven zodat er eten gekocht kon worden voor de tweeling. Een van de cultuur verschillen waar we mee te maken kregen. Als Nederlanders denk je dan, ‘dit plan je toch van tevoren? Je werkt met een budget’. Niet in het leven van de meeste Wajana, ‘je leeft bij de dag’. Gelukkig konden we via via het bedrag snel in Lawa krijgen.

Afgelopen weekend zijn Ame en Susina, samen met Pamela, naar een vierdaagse conferentie van de Native Evangelical Fellowship of Canada geweest. Een mooie gelegenheid om christen inheemsen in Canada te ontmoeten en Engels met hen te oefenen.

Afgelopen week zijn we een aantal dagen druk bezig geweest bij Foundations for Farming Service Center Suriname. Er was een container uit Nederland aangekomen met daarin onder meer een mini trekker met toebehoren en een aanhangwagen voor ons project.

Dan komt Marco’s technisch inzicht en zijn handigheid goed van pas. Natuurlijk moest er van alles geïmproviseerd worden, want standaard zit er geen trekhaak op deze mini trekker.

16 Juli gingen we op reis naar Trinidad om de komende twee weken een training voor Foundations for Farming te kunnen verzorgen op de basis van de Youth With A Mission. Ons volgende avontuur.

Aankondiging TFT Avond

Vrijdag 31 oktober staat onze volgende Thuis Front Team avond in de agenda. Dit keer in het teken van ons 45 jaar huwelijk.

De afgelopen weken heeft Marjolein heel wat mensen mogen bezoeken in Nederland. Marco was in die tijd op bezoek in Peru in het kader van Foundations for Farming. Samen met Josue, onze lokale trainer, gingen we op bezoek bij een aantal kleine dorpen in de jungle rondom Pucallpa, zo’n 800 kilometer vanuit Lima.

Samen met Josue

Onze taxi pickup naar Santa Rosa

Marco kreeg een kado dat net past

Dit is een enorm gebied achter de hoge bergen van de Andes, doorkruist door rivieren onder tropische condities. De mensen kunnen daar nu wonen. Aan de huizen (op palen) kun je zien dat een aantal maanden per jaar het water zo hoog stijgt dat de hele bevolking naar de dichtbijzijnde stad verhuizen moet omdat de woningen tot soms wel een meter boven de vloer vol water staan.

De hoogwater lijn staat hoger dan de vloer

Ontbijt

4 uur in de boot, ik paste net onder het provisorische dak

Men komt telkens toch weer terug omdat de rivier vol vis zit en de mensen gehecht zijn aan hun dorp. Vanuit Foundations for Farming bieden we hulp en training om in een aantal hoger gelegen gebieden landbouw op te zetten op grote velden die door de overheid beschikbaar zijn gesteld nadat de authoriteiten daar in het verleden een aantal drugsplantages hebben opgerold.

Verjaardag 2025

24 mei werd voor Marco een bijzondere dag. Na vertrek uit  Pucallpa was het plan de volgende ochtend in Lima aan te komen, klaar voor verjaardag… Dit pakte anders uit. Ik moest vaak denken aan een belangrijk advies aan het begin van ons bestaan in Suriname: be flexible. Dat was gisteren ’in de roos’. Nadat we eerst 2 uur waren opgehouden door een landslide die de weg had overstroomd met keien, blubber en veel water kwam de bus opnieuw tot stilstand om 04:00 vm. Die ‘pauze’ leek na een uur of 5 niet op te lossen.

wachten op wat komen gaat

in de achterbak

De hele weg stond vol met allerlei voertuigen die moesten wachten op wat komen zou. Ons bereikte bericht dat ergens verderop een truck met hout op z’n kant lag en dus de hele weg blokkeerde. Toen besloten we onze bagage uit de bus te halen en te voet langs de plaats des onheils te lopen en dan naar vervoer te zoeken voor de nog resterende 650 km naar Lima. Na een half uur sjouwen begon de rij voertuigen langzaam te bewegen. We vonden een lift in de achterbak van een pickup. Nadat we uiteindelijk de hele toestand achter ons hadden gelaten bracht hij ons naar Huánuco, de volgende grote plaats, waar we een taxi vonden om ons naar Lima te rijden. Die avond om 23 uur kwam ik aan op mijn logeeradres. Het was een reis van 32 uur geworden, werkelijk een verjaardag die ik niet snel zal vergeten. En, de koffie en taart was in de vorm van flessen water en droge kaakjes. Dat was nog te koop in het piepkleine winkeltje op de plek waar de bus tot stoppen werd gebracht. Morgen, dinsdag 27 mei, vlieg ik terug naar Marjolein in Nederland. Hartelijke groet uit Lima, Peru

Ame en Susina zijn flink aan het wennen in het koude Canada en heel veel aan het leren.

De afgelopen week heeft Pamela Ame en Susina overal wegwijs gemaakt. Ze zijn inkopen gaan doen voor het eten. Ze hebben de bus gepakt om te leren hoe ze de komende weken naar school komen en daarna ook weer thuis. Ze weten nu hoe de lift naar Pamela’s appartement werkt. Het is wel koud voor ze, ook daar moeten ze nog aan wennen.

boodschappen

wachten op de bus

Met hun kinderen en verdere familie gaat het goed. Ame maakt zich wel een beetje zorgen om zijn moeder die al langere tijd ziek is en nog maar niet beter wordt.

reizen met de bus

zelf koken

Ze vragen gebed voor deze nu komende week als de school gaat beginnen, dat ze de lessen goed kunnen volgen en vooral het spreken goed zal gaan.

Tot hun schrik ontvingen ze een SMS dat de paspoorten van de jongste kinderen al klaarliggen in Cayenne. Met de vraag of ze deze binnenkort wilden komen afhalen. Ze komen pas eind juli weer terug dus ze hopen dat dit geen probleem zal zijn. Ze zijn heel dankbaar dat jullie biddend om hen heen staan.

Opwekking

Wij hopen het komend weekeind bij de conferentie van Opwekking te zijn. We gaan slapen in een klein tentje en we zullen zien of we onze voeten droog kunnen houden. We zien uit naar vele ontmoetingen op het terrein. Gelijk daarna vertreken we 4 juni weer naar huis in Suriname.

Donderdag 6 maart kwamen we samen met Jon en Ria Dam aan in Apetina. Jon is de secretaris van Foundations for Farming Nederland. Terwijl we over de rivier vlogen, hoopten we dat we rotsen bij de stroomversnelling zouden zien zodat we in de rivier zouden kunnen baden. Dat is gelukt! De eerste twee dagen konden we lekker genieten van het zachte water. Per dag zagen we het water 10 à 15 centimeter stijgen, dus na twee dagen was de stroming zo sterk dat we maar uitgeweken zijn maar onze regendouche in huis. Deze keer kwamen we in een schoon huis omdat Ilse 3 weken voor ons in Apetina was. Zo konden we samen gebruik maken van hetzelfde vliegtuig. Ilse had zelfs heet water voor koffie op tafel gezet met een pak koekjes erbij. Wat een warm welkom!

’s avonds een spelletje rumikub

Deze dames kwamen ons bedanken voor de babyvoeding die we nog steeds mogen verstrekken via de medische post

Na de kerkdienst worden we telkens hartelijk gegroet

Het was heerlijk om onze vrienden een inkijkje te geven in ons leven en dat van de Wajana. Ook met het oog op verdere training van de Wajana in de mogelijkheden die Foundations for Farming biedt voor duurzame landbouw.

Met de vlucht die Jon en Ria naar de stad bracht vlogen we twee rollen vloerbedekking in. Het was weer hard nodig om de oude vloer te vervangen.

We blijven het bijzonder vinden dat we ons thuis voelen in verschillende werelden. Met de buren mochten we mee rouwen om het verlies van hun eenjarig dochtertje. Bij anderen in het dorp mochten we juist meegenieten met babies in het gezin.

Vergadering met de oudsten van de kerk bij ons thuis

In de buurt van de landingsstrip is de afgelopen weken druk gewerkt door velen uit het dorp om een stuk bos helemaal kaal te maken zodat de zonnepanelen voor de mast van de zender van Trans World Radio daar neergezet konden worden. Wat een enorm project is dat! We bidden dat er Wajana en Trio zullen zijn die de visie en de techniek van het radiowerk zullen gaan dragen. Het heeft zoveel potentie. Vandaag zijn de studio en de zender getest en het signaal werd in een radio ontvangen! Het systeem werkt. Wat een voldoening.

Naast de airstip staan 6 hoge antemasten die samen de radioverbinding verzorgen voor alle Wajana dorpen

Het Trans World Radio studio annex zendgebouw in Apetina

Door de vele regens lukte het niet om de studenten voor de binnenlandse bijbelschool in de verschillende dorpen op te halen en naar Palemeu te vliegen. Uiteindelijk is de bijbelschool een week later dan gepland begonnen. Ze zijn nu maandag 24 maart begonnen en ze gaan door tot vrijdag 4 april.

Ook Ame, de man van Susina, doet mee aan de bijbelschool. Het is een goede voorbereiding op hun plannen om half mei naar Winnipeg in Canada te gaan. Ze hopen daar door de week Engels te leren op een taalschool. In het weekend willen ze graag meedraaien met een gemeente in the North End waar veel aan lager wal geraakte First Nations wonen. Daarnaast hopen ze ook de relatie met de National Evangelical Fellowship of Canada te versterken tijdens een conferentie in Regina. Kortom een vol programma waarbij ze nu al met de voorbereidingen bezig zijn voor kinderen en ouders die in Lawa achterblijven.

De tukusipan heeft een nieuw dak nodig. Er zijn alweer heel wat bladeren geoogst.

On-Line vergaderen doen we regelmatig. Hier is Marjolein in gesprek met een team van over de hele wereld. Dan is Apetina onze hotspot

Anneke Kempeneers, de jongerenwerker in Lawa, stuurde ons het volgende verhaal:

De Bijbelschool In Palemeu is afgelopen. Alle studenten verlangen naar hun gezinnen. Voor MAF betekent dit een paar dagen onafgebroken vliegen om alle mannen weer in de dorpen te brengen. Voor Lawa staan vier vluchten op een dag gepland. Ambitieus, maar als het in- en uitstappen een beetje vlot gaat, is het mogelijk.

De eerste drie vluchten verlopen zonder problemen. Wel loopt het schema inmiddels een vol uur uit. Dat is lastig, want later op de middag is er meer kans op regen. Ik zie de lucht al veranderen. Piloot Johan hoopt er het beste van en zegt ‘tot straks’, voor hij opstijgt om de laatste mannen uit Palemeu te halen.

Op 17.06u gaat de telefoon. Het is een MAF-collega die meldt dat Johan 30 minuten geleden in Palemeu is opgestegen. “Hoe is het weer bij jou in Lawa?” Ik schrik en maak me zorgen. Ik had de vierde vlucht zo laat niet meer verwacht. Het regent en nog vervelender, het onweert.

Waarschijnlijk blijft het regenen en onweren tot de zon ondergaat. Zoals zo vaak in de regentijd. “Heer, bewaar hen”.

17.39u weer MAF aan de telefoon. “Johan is bijna op Lawa. Hoe is het weer daar nu?”. Ik antwoord dat tegen de verwachting in de regen en het onweer precies twee minuten geleden zijn opgehouden. Maar de lucht is dicht en grijs. “Zie je openingen in de wolken? Johan heeft maar één gaatje nodig.” Dat is ook het enige wat ik zie. Heel in de verte een klein gaatje. “Heer, wilt u ervoor zorgen dat Johan dat gaatje ook zal zien?”.

Als een lopend vuurtje gaat het door het dorp. MAF komt! Opnieuw gaat mijn telefoon. Nu zijn het Wayana’s die bellen. “Ze zeggen dat MAF komt, maar dat kan toch niet waar zijn?”. De mensen staan stomverbaasd te luisteren naar het gebrom van het vliegtuig wat steeds dichterbij komt. Als het vliegtuig veilig aan de grond staat, roep ik naar een van de toeschouwers “Goed hè?”. Hij wijst omhoog en zegt: “Goddank”. Als het vliegtuig is uitgeladen hoor ik van Johan hoe spannend het was. Onderweg kwam hij in het onweer terecht. Moest hij doorvliegen of terugkeren? Gelukkig kon hij via de radio overleggen met collega Joop die ook nog met een vlucht bezig was (naar een andere bestemming). Het besluit was doorvliegen. Dat was niet eenvoudig. Joop bemoedigde hem via de radio. Achter zijn rug waren de vier passagiers in gebed. De Heer bewaarde hen. Tussen de bliksemschichten door. En Hij gaf Johan voldoende zicht om veilig te landen.

Als ik ’s avonds in de hangmat lig, bedenk ik hoe bijzonder deze dag was. Vanmorgen was het weer goed, maar had de telecommast storing. Vanmiddag, op het moment dat het écht nodig was, deed de telecommast het prima (normaal gesproken doet de mast het niet tijdens onweer). Wonderlijk. Wonderlijk ook dat Joop terwijl hij zelf een vliegtuig bestuurde, Johan kon coachen op zijn tocht. Wonderlijk dat het onweer precies ophield toen Johan bij Lawa kwam.

Inmiddels zijn wij vorige week in Nederland aangekomen. We hebben twee volle maanden voor de boeg, maar daarover in een volgend bericht meer.