Marco & Marjolein in Suriname

Ons leven met de Wajana's

11 januari 2019
door MJS
4 reacties

Een mooie start

De gemeente in Apetina heeft besloten om het jaar te beginnen met een driedaagse conferentie van 4 t/m 6 januari. Dat werd besloten op de donderdag ervoor tijdens een vergadering met de leiders bij ons thuis. Voor ons, met onze westerse achtergrond van planning etc., heel verrassend, maar ook heel mooi om te zien dat ze samen een weg vinden om hun stam voor te gaan in het christelijke leven.

Om 9 uur wilden ze beginnen, maar behalve één oudste en wij, was er nog niemand. We begonnen gewoon een uurtje later… Men wilde graag een aantal boodschappen horen vanuit de Handelingen der Apostelen, want 14 januari zal één oudsten echtpaar met hun gezin een aantal maanden op evangelisatie en bemoedigingsreis gaan naar 2 dorpen stroomopwaarts. ’s Morgens werden telkens drie boodschappen gebracht en ’s middags twee. Marco werd gevraagd om elk dagdeel een boodschap te verzorgen en zondag de viering van het Avondmaal te leiden. Het werd een mooi palet met een overzicht van hoe de eerste gemeentes zijn ontstaan en welke lessen wij daaruit kunnen leren over God’s liefde en genade en zijn trouw naar wie Hem willen dienen.

Het werd voor ons een mooie afronding van deze weken in Apetina want de maandag daarna zijn we weer naar Paramaribo gevlogen.

Vandaar vertrok Marco donderdag 10/1 naar Orlando, waar hij nu een aantal dagen bij onze oud collega’s, Roy en Margaret Lytle logeert. Aansluitend zal hij de jaarlijkse World Team conferentie bijwonen. Marjolein logeert nu een aantal dagen bij Elsbeth en Rafaël en geniet extra van Quinn. Dinsdag 15/1 vertrekt zij naar Manaus in het noorden van Brazilië, om het gezin van een World Team collega te assisteren waarvan de man ook naar de conferentie in Orlando is. Zondag 20/1 komt Marco ook naar Manaus waar we deel zullen nemen aan de jaarlijkse conferentie van het WEC Amazone team. Daarna zullen we nog een aantal optrekken met onze WT collega’s voor we 31/1 weer terug naar Paramaribo reizen.

23 december 2018
door MJS
9 reacties

Voorbereidingen

In velerlei opzicht zijn we de afgelopen weken met voorbereidingen bezig geweest.

Voorbereidingen voor de Kerst in Apetina: Er is hard gespaard voor een nieuw keyboard door de gemeente. Wij hadden het voorrecht om het ‘kerstcadeau’ te kopen en mee te nemen begin december. Daags na onze aankomst werd er ook al vergaderd over de gezamenlijke kerstmaaltijd. De boodschappen daarvoor moeten ook in de stad gebeuren en de gemeentekas was leeg. Gelukkig hadden wij in Nederland een aantal giften gekregen zodat wij konden helpen met de aanschaf en het vervoer van de benodigde boodschappen. Nu gaan een aantal mannen op pad om voor vlees en vis te zorgen. Overal in het dorp staan de wadjans (hele grote gietijzeren wokken) op het vuur om kasiri te maken. De vrouwen bakken cassavebroden. Een gezellige tijd van voorbereidingen waarbij niet uit het oog wordt verloren waarom het feest is. De komst van onze grote Koning Jezus uit de hemel als een kindje in de stal.

Voorbereidingen voor de bouw van een micro waterkrachtcentrale in de Tapanahony rivier: Er is gezocht naar een goede plek in de rivier. Die plek is gevonden en goedgekeurd door de inwoners van Apetina. De watersnelheid is gemeten en die is ook in de droge tijd bemoedigend hoog. Er zijn schetsen gemaakt en weer aangepast. Opnieuw besproken en op details gewijzigd. Nu is de ontwerper en bouwer weer terug in Canada en daar gaat hij deze winter aan de slag.

De dag voor we terug vlogen naar Paramaribo is er door de dorpsleiders een verklaring ondertekend waarin zij aangaven als leiders van Apetina helemaal achter dit plan te staan en waarin ze de overheid vragen om medewerking te verlenen. Heel bemoedigend voor ons vieren.

Voorbereidingen voor de aanpassing van het electriciteitsnet: De hele tijd dat wij in Apetina waren, was er geen dorpsstroom vanwege een kapotte starter bij de generator. Onze laatste middag kwam een gerepareerde starter terug met een vliegtuig en kon de generator weer draaien. Tijdens de ondertekening van de verklaring viel plotseling de stroom uit.

Evert, onze electricien, was ook ineens verdwenen. Wat bleek, er was kortsluiting en brand ontstaan vanwege natte was die over een electriciteitsdraad hing. Vòòr hier dag in dag uit stroom is, zal er het nodige gedaan moeten worden aan training en bewustwording rondom de gevaren van electriciteit. Een extra stimulans om ook hiermee aan de slag te gaan in de voorbereidingen naar een nieuw electriciteitsnet.

Daarbij zijn we volledig afhankelijk van de medewerking van de overheid. In de 90 huizen van Apetina kunnen we wel alles veilig installeren, maar zonder toestemming mag er niets aan het electriciteitsnet dat door het dorp loopt gedaan worden. In onze laatste dagen in de stad hadden we een ontmoeting met de onder directeur van het directoraat duurzame ontwikkeling inheemsen. Deze zegde toe ons waar mogelijk te ondersteunen omdat dit plan volgens hen dé toekomst is voor de inheemsen van Zuid Suriname. Wat een geweldige climax van het bezoek van Bruce en Evert. Het enige waar wij kunnen zeggen is: Dank U Heer! U hebt voor ons een weg gebaand. We zijn U zo dankbaar. Wat een (kerst)cadeau!

8 december 2018
door MJS
9 reacties

Hoogtepunt

Vandaag mochten we de kinderbijbel Kijk en Luister van Laura Zwoverink in het Wajana in Apetina ontvangen. Het leek er even op dat het hele feest niet door kon gaan vanwege een zwaar bewolkte lucht. We hoorden het MAF vliegtuig over vliegen, maar konden het vanwege de bewolking nauwelijks zien. Toen hoorden we het geluid wegsterven. We belden naar de stad en kregen te horen dat de piloot door zou vliegen naar het volgende dorp Palemeu. Wij zagen de zon door een gat in de bewolking schijnen. Marco kreeg Jafeth, de piloot aan de radio. Jafeth zei dat hij nog één keer zou proberen te landen. Wij gingen met z’n allen bidden voor een gat in de wolken en met dat we dit deden, zagen we het vliegtuig door de bewolking heen komen. We hebben samen God gedankt voor dit wonder. Daarna in de kerk God bedankt voor de liefde van Nederlandse christenen zodat zij nu een prachtige kinderbijbel in hun eigen taal hebben voor een voor hen betaalbare prijs. Ons hart vloeit over van dankbaarheid.

Kinderbijbels in PT – SD 480p

Onze MAF piloot was voor het laatst in Apetina omdat hij naar een andere standplaats gaat. Dat wilden de oudsten niet onopgemerkt voorbij laten gaan, dus werd hij naar voren gehaald en werd er een zegen voor hem en zijn gezin gevraagd.

27 November zijn we veilig in Suriname aangekomen en de volgende dag weer aan de slag gegaan. Er moesten boodschappen gedaan worden, een workshop ‘Projecten organiseren’ voorbereid worden, een boodschap tijdens het zendingsweekend van de CAMA gemeenten in Suriname voorbereid worden, vrienden van het vliegveld gehaald worden. Het ‘normale’ leven in de stad voor ons. Het was voor ons een voorrecht om zo ook te kunnen dienen in Paramaribo.

Dinsdag 4 december vlogen we, samen met Bruce uit Canada en Evert uit Nederland naar Apetina om de feestelijkheden van vandaag voor te bereiden en te kijken hoe we het idee om electriciteit uit water vorm kunnen laten krijgen. Er komt elke dag het nodige aan technische details in gesprekken naar voren.

Vanmiddag hadden we een ontmoeting met de dorpsleiders waarbij ze aangaven erg blij te zijn met het plan voor dit project. De komende dagen gaan we samen een brief opstellen aan de minister in de stad. Nadat we over een paar weken weer even in Paramaribo zijn om onze gasten op het vliegtuig te zetten naar Canada en Nederland, hopen we een ontmoeting met de minister te kunnen hebben om ook hem alles uit te kunnen leggen en toestemming te krijgen voor het project. Marjolein laat alle technische verhalen maar een beetje over zich heen komen en zorgt ervoor dat de innerlijke mens van het nodige wordt voorzien. Waarna de gasten de afwas doen, dat is heel leuk om mee te maken.

4 oktober 2018
door MJS
5 reacties

We zijn er bijna

Deze week zijn we onze zaken aan het afronden in Paramaribo want komende donderdag vliegen we naar Nederland. Wat hebben we er zin in om velen van jullie te ontmoeten in de komende periode. Er valt weer genoeg te vertellen over wat wij mee maken in het binnenland van Suriname. Wij zijn diep onder de indruk en heel enthousiast over wat er gebeurt. Vrijdag 9 november a.s. hopen we tijdens ons sponsordiner het nodige kunnen te laten zien. Er is nog ruimte genoeg voor nieuwe aanmeldingen.

Begin september hadden we een lang weekend de families Andes en Bruinink op bezoek. Wat hebben we genoten van onze tijd met elkaar. Samen gewandeld in de jungle, gevaren op de rivier, gebarbequed en uiteraard hebben we in de rivier gebaad. De tijd vloog voorbij.

Ruim een week later kwam Gilbert Plante vanuit Canada bij ons logeren. Vorig jaar hebben Ipomadi en Marco bij hem in Winnipeg (Canada) gelogeerd. Nu bracht hij de Wajana’s een tegen bezoek. We mochten hem samen met Ipomadi een beetje laten zien wat er langs de Lawa rivier gebeurt. Daarna zijn we met hem naar de Bijbelconferentie in Tepoe gevlogen. Wat was het weer een feest om samen met de Trio’s en Wajana’s God groot te maken.

Er was ook een delegatie van het Surinaams Bijbel Genootschap op bezoek tijdens de conferentie. Zij waren diep onder de indruk dat deze Bijbelconferentie al sinds 1972 georganiseerd wordt. Daarnaast viel het hen op dat wij ‘gewone’ deelnemers aan de conferentie waren en niets organiseerden. Het kinder-, jeugd- en volwassen onderwijs werd allemaal door de Trio’s en Wajana’s zelf georganiseerd, zo mooi om te zien.

Na de conferentie hadden we nog een week in Paramaribo om zaken af te ronden (dokters- en tandarts bezoek), de container op te ruimen etc. èn te genieten van onze (klein)kinderen. Daarnaast hebben we ook al vooruit gekeken en tickets gekocht voor Orlando en Manaus in januari 2019.

In december hopen we Bruce Rempel weer te ontmoeten. Hij komt om de watersnelheid van de Tapanahony in Apetina te meten als het water op z’n laagst is. Dit ivm de bouw van een electrohydraulische installatie die hij wil gaan bouwen voor het dorp.

Op dit moment wordt er in Apetina flink gezaagd om straks de visitorslodge te kunnen bouwen. Een kleine 20 man is samen hard aan het werk om alle balken en planken te zagen en ook nog voldoende materiaal te produceren om straks voor alle werkers zelf een huis te kunnen bouwen.

22 augustus 2018
door MJS
7 reacties

Nog een keer het goede nieuws

Deze week is het bedrijf ASW (Authorised Service Workshop) Kawemhakan in Lawa van start gegaan. Het is nu een officieel service bedrijf gelieerd aan Yamaha in Paramaribo. Hier worden alle Yamaha buitenboord motoren en generatoren geserviced. Ook kan men er een nieuwe motor kopen. Onderhoud, onderdelen voorziening etc etc. Een heus bedrijf diep in de jungle van Suriname. Mede tot stand gebracht via sponsoring van EO Metterdaad en CAMA Zending in Nederland. Zo worden mensen in staat gesteld een inkomen te verwerven. Het bedrijf valt onder een locale stichting die de winst terug laat vloeien in projecten ten behoeve van de locale samenleving. Holistische zending in de vorm van een geweldige hengel😎

5 augustus 2018
door MJS
11 reacties

ASW Kawemhakan

Voor velen van jullie is het vakantietijd met Surinaamse temperaturen. We hopen dat jullie kunnen genieten van een welverdiende vakantie en tijd hebben om te ontspannen en te genieten.

Afgelopen weekend hadden we op Lawa de zomercampagne met als thema ‘de Heilige Geest’. Heel bijzonder om in drie dagen tijd stil te staan bij de persoon van de Heilige Geest. Ruim 500 mensen kwamen naar het dorp. Elke dag een aantal samenkomsten in de kerk, samen eten in de Tukusipan en elke avond uren lang samen zingen. Het was echt een groot feest.

De aannemer van Builders Connect heeft het werk van de bouw afgerond. Vanaf afgelopen dinsdag konden we de monteurs opleiding in het nieuwe gebouw laten geven. Het is mooi om te zien hoe iedereen geniet van de werkruimte en hoe de mensen de werkplaats waarderen als een aanwinst in het dorp. We zien de motivatie bij de mannen en vrouwen groeien. Ze zijn zo trots op wat ze allemaal geleerd hebben en in de praktijk kunnen toepassen.

De eerste klanten zijn al gekomen en met de defecte motoren die werden gebracht hebben we de training en nieuwe dimensie kunnen geven. Nu was het ‘echt’. Goed opletten, geen fouten maken, de klant rekent op goede service en deskundige reparatie. De trainers zien al wie van de groep straks de leiding gaat krijgen, wie eerste monteur, tweede monteur en leerling monteur gaat worden. We genieten ervan om te zien hoe te trainers ervaren zijn in het verzorgen van deze trainingen. Mensen die 5 weken geleden nog geen idee hadden van metingen met drie cijfers achter de komma werken nu vol vertrouwen, met een juiste werkplaats handleiding in de hand, aan ingewikkelde reparaties. Marco denkt vaak terug aan de weken dat hij in Nederland een oude landrover heeft gerepareerd. Ook dat was netjes werken volgens het ‘boekje’. Dan krijg je een goed resultaat. Hier speelt hetzelfde met de buitenboord motoren. De deskundige begeleiding maakt het nog mooier. We zijn best wel een beetje trots op onze ploeg.

Volgende week komt het bestuur van de plaatselijke stichting Mulokot in beeld. Aan hen dragen we het hele project straks over. Dan is de opzet klaar en gaat het echte werk beginnen. Ook volgende week kot iemand speciaal naar Lawa toe om de administratie ploeg te helpen met het aanleren van een computer programma waarmee alle boekingen gaan worden ingevoerd. Dan kijkt een centrale computer in de stad mee in het systeem en heeft de accountant inzage in hoe de dingen verlopen. Deze hightech inbreng geeft opnieuw een impuls om goed te werken. Een aantal mensen in het team wonen nu niet op het dorp. Ze maken nu plannen om naar Lawa te verhuizen. De werkplaats krijgt zo een belangrijke functie in het dorp. We zijn blij en dankbaar wanneer we zien hoe alles zich ontwikkelt. Zaterdag 8 september staat de officiële opening gepland.

Het hele proces vraagt van ons heel veel doordenking tijd en overleg tijd samen, maar ook met de trainers. De afgelopen week hebben we samen de waterleiding aangesloten. De komende week werken we aan de stroom via de zonnepanelen. Wat zijn we ’s avonds moe na weer een volle dag. We zijn heel dankbaar dat we dit kunnen doen en mogen mee maken!

 

13 juli 2018
door MJS
3 reacties

Vakantie

In Lawa is het volop vakantie voor de kinderen en de tieners. Voor ons huis wordt iedere dag gevoetbald door jong en iets minder jong. Of het nu regent of de zon schijnt, dat maakt niets uit. Maar als de WK wedstrijden gespeeld worden, zie je niemand, maar horen we het gejuich bij een doelpunt. Nu Brazilië uitgeschakeld is, wordt er uitbundig gejuicht voor Frankrijk. Per slot van rekening hebben een aantal van deze jongeren een Frans ID. Frans Guyana is nog steeds een onderdeel van Frankrijk.

Voor de ouders is het helemaal geen vakantietijd, maar moeten er vaak extra trips gemaakt worden om de benodigde papieren voor het komende schooljaar te regelen. Daarvoor moeten ze naar Maripasoula of Saint Laurent of Cayenne en soms naar Paramaribo. Kinderen naar school laten gaan is hiermee een kostbare zaak. In de rest van Suriname begint half augustus de vakantietijd. Er wordt nog hard gewerkt om straks toetsen en examens goed te kunnen maken.

Onze kleinkinderen in Nederland zijn allemaal over naar de volgende klas en genieten nu ook van hun vakantie. Wij wensen een ieder die nog op vakantie gaat een heerlijke tijd toe. We hopen dat jullie lichamelijk en geestelijk bij kunnen tanken in deze zomer periode.

Wij hopen van 5 oktober tot 26 november a.s. weer een aantal weken in Nederland te zijn. We zien er naar uit om velen van jullie weer te zien en gezellig bij te praten.

Hier op Lawa vordert de bouw van de werkplaats gestaag. Regelmatig staan een aantal mannen uit het dorp om het gebouw heen om de kunst van het bouwen af te kijken. Daar doen zij weer hun voordeel mee bij het bouwen van hun eigen huizen. Dit is één van de dingen die we zo waarderen bij de Wajana’s. Ze staan open voor nieuwe dingen, ze willen graag leren.

 

 

 

 

Dat merken we ook tijdens de training voor onderhoud van buitenboord motoren. Ze zuigen de informatie op, maar het is wel heel pittig voor ze. Er wordt les gegeven in Nederlands en Sranan Tongo en dat is niet hun moedertaal. Verder leren ze te werken met meet-instrumenten, die micrometers meten. Voor veel van de deelnemers is een normale lineaal al een uitdaging dus dit is extra inspannend. Tijdens de praktijklessen, wanneer er een motor gerepareerd wordt, merken ze hoe nodig het is om goed met de meet apparatuur te kunnen werken, dus zijn ze weer extra gemotiveerd om het te proberen.

Ook voor de administratie worden allerlei formulieren gemaakt, leren we de mensen werken met de computer en de printer en leren we hoe we offertes gaan maken om uit te rekenen wat een reparatie gaat kosten. Ook hoe we straks met geld om zullen gaan (er is geen bank in de buurt) is deel van de training.

Aan het einde van de tweede lesweek volgde een mondelinge toets. Iedereen was best gespannen of ze alle nieuwe termen zouden weten en onder toezicht van de trainer de meeting goed zouden doen. We waren blij te zien dat iedereen het zo goed had gedaan dat de trainers er alle vertrouwen in hebben dat we met de hele groep verder kunnen gaan om de eindstreep samen ook te gaan halen.

 

Maandag 16 en dinsdag 17 juli a.s. vliegt MAF in totaal 4 keer van Lawa naar Sipaliwini om een groep van zo’n 20 mensen daar heen te brengen. Zij lopen vervolgens 2 dagen over de bergen naar het eerste vliegveldje in Brazilië om verder te vliegen naar een grote plaats in Noord Brazilië. Daar is in de komende weken een grote conferentie, waar deze Wajana’s graag bij willen zijn. Het is een hele onderneming. Het is de eerste keer dat ze op deze manier en via deze route zullen gaan. Bidden jullie mee voor een veilige reis en een goede tijd in Brazilië?

In Lawa worden de voorbereidingen getroffen voor de Bijbel kampanje hier op het dorp. Van 26-29 juli zullen we bezig zijn rondom het thema: Het werk van de Heilige Geest. Avond aan avond wordt er al geoefend op de nieuwe liederen. Voor ons straks heel gemakkelijk om mee te kunnen zingen. De nieuwe bijbeltassen die vanuit Amerika zijn opgestuurd vinden alvast gretig aftrek.

20 juni 2018
door MJS
8 reacties

Werk aan de winkel

Inmiddels zijn we weer verhuisd naar ons andere dorp, Lawa.

We hebben begin juni bezoek gehad van Heather en Sean Christensen, collega’s van World Team die in Haiti werken. Met hen zijn we van Apetina naar Lawa gevlogen. We hebben in Lawa en Maripasoula gesprekken met leiders gevoerd in hoeverre er behoefte zou zijn aan een afgestudeerde Haitiaanse bijbelschool student om het leiderschap in de diverse gemeenten te ondersteunen. Dit idee hebben we een aantal jaren geleden al bij Sean gedropt en nu kon hij zelf horen hoe goed jongelui aan deze kant van de rivier in het Frans zijn. Daarnaast hebben we als echte toeristen een waterval bezocht in Frans Guyana. Erg leuk om te doen.

Na een goede week samen vlogen Heather and Sean én Marco naar Paramaribo. Heather en Sean vlogen de volgende dag terug terug naar Miami, Marco bleef in de stad om de training voor de buitenboord motoren voor te bereiden. Hij is van hot naar her gevlogen om het plaatje met alle details rond te krijgen. Het is gelukt en zondag kon hij vaderdag vieren bij onze jongste dochter en haar gezin. Een extra cadeau voor beide partijen.

Maandag kwamen de trainers en Marco veilig in Lawa aan en afgelopen dinsdag zijn we van start gegaan. De ruimte onder ons huis is omgetoverd tot leslokaal met banken uit de kerk. Onze beamer voor de filmvertoningen komt tijdens de theorie goed van pas evenals het whiteboard. Het is heel leuk om het enthousiasme bij zowel de meiden als de jongens te zien. De meiden zullen straks ingezet worden op kantoor en zich voornamelijk bezig houden met de administratie en voorraadbeheer. Daarvoor is kennis van de motor vereist.

We vinden het heel bijzonder dat we deelnemers uit Lawa, Apetina, Awarahpan, Solonam, Tutukampu en Palumeu bij de training hebben. Als alle deelnemers slagen voor het certificaat zullen ze ieder op hun dorp hun kennis over kunnen dragen en de buitenboordmotoren in hun dorp goed kunnen onderhouden.

24 mei 2018
door MJS
7 reacties

Hiep, hiep hoera !!

Tot onze grote verrassing kwamen de leerlingen en leerkrachten van de school Marco een aubade brengen voor zijn verjaardag. Daar hadden we helemaal geen rekening mee gehouden. We dachten stilletjes samen zijn verjaardag te vieren, maar dat liep dus anders. De kinderen gingen daarna naar huis om te eten tijdens de pauze. De leerkrachten kregen limonade en boterkoek. Was Marjolein blij dat ze gisteren een grote plaat gebakken had!


In huis zijn we druk bezig geweest met onderhouds werkzaamheden. Tijdens onze afwezigheid waren houtluizen begonnen om een aantal planken in een paar kasten op te eten. We hebben rigoreus één kast uit huis verwijderd. Onze bedoeling was om hem in stukken te hakken en in onze brandton te verbranden. Voordat we daaraan toekwamen, vroegen onze buren of zij de kast mochten hebben. We legden uit waarom hij bij ons de deur uit moest, maar voor hen was dat geen bezwaar. Daar gingen ze, met de kast tussen hen in, tevreden huiswaarts. Waarschijnlijk is het in hun huis de enige kast. We hebben dus noodgedwongen grote schoonmaak moeten houden, een hele klus.Daarnaast wilde Marco al een tijdje het waterleidingsysteem renoveren. Daar heeft hij heel veel over nagedacht en daarna in de stad de materialen gekocht. Als hij een bocht te weinig zou kopen zou het hele project niet doorgaan, want er is geen bouwshop in de wijde omgeving te bekennen. Gelukkig had hij overal genoeg van en kan de stortbak van het toilet nu met een kraan met slang vollopen. Elke keer zijn we zo dankbaar voor Marco’s handigheid.Onze watertonnen moeten ook nog een steviger ondergrond krijgen. Die klus staat voor begin juni op het programma als collega’s van World Team bij ons op bezoek komen. Zij brengen 3 x 21 kg cement mee. Zand en grind liggen al te wachten. Dat wordt straks zweten want alles wordt met de hand gedaan.Woensdag 23 mei was de officiële overdracht van de twee hand naaimachines en het spinnewiel aan de vrouwen van Apetina. We zijn benieuwd wanneer de vrouwen het werken met het spinnewiel onder de knie hebben. Alle gulle gevers namens de vrouwen van Apetina heel hartelijk bedankt!