Marco & Marjolein in Suriname

Ons leven met de Wajana's

22 juni 2013
door MJS
10 reacties

MAF Suriname, meer dan een vliegdienst

Op maandagmorgen jl was het een gekap van jewelste naast ons huis. Een aantal buurmannen waren met hun kapmessen het heuphoge gras aan het kortwieken.

Wij brengen graag onze beperkte kennis van hun taal in praktijk dus knoopten we een praatje aan.
Na drie of vier zinnen kwam het gesprek ineens op het komende seizoen om kostgrondjes open te kappen….
” Hebben jullie vijlen om onze kapmessen te slijpen?”
” Nee, helaas, die hebben we niet.”
“Kunnen jullie die niet in de stad laten kopen voor ons? Woensdag komt er een vliegtuig hebben we gehoord van de juffrouwen (leerkrachten van de school).”
“Help ons alsjeblieft?”
Ons magere antwoord was: “we zullen het proberen.”

Dan gaan de radertjes draaien.
Wat kunnen we doen?
Eerst maar eens bellen om uit te vinden of er woensdag een vlucht komt. Welke maatschappij vliegt en welke organisatie de vlucht gecharterd heeft.
Er blijken bij navraag zelfs twee vliegtuigen te komen: een op woensdag om mensen te brengen en een op donderdag om die mensen weer op te halen. Gum Air vliegt in opdracht van het Ministerie van Onderwijs. Kan er voor ons een kilo of 20 meegenomen worden? Is dan de volgende vraag van ons.

De vlucht van woensdag is vol, maar op de vlucht van donderdag kunnen we het proberen. Dat betekent zoiets als: bied je vracht maar gewoon aan en wacht af of er nog plek is om het mee te kunnen nemen.

We bellen de MAF (hier ook bekend als de Surinaamse Zendings Vliegdienst SZV) met de volgende vragen:
Zou iemand van jullie technische staf 20 kapmessen, 20 vijlen en pre paid telefoonkaarten willen kopen en bij Gum Air af willen leveren op woensdagmiddag of donderdagmorgen?

20130622-071319.jpgWat een geweldige mensen werken daar toch. We kregen op beide vragen een volamondig JA.
Het lijkt dus te gaan lukken om de mensen van Apetina in praktische zin te kunnen helpen.
Dan bedenken we dat wij hier nog lege benzine vaten hebben. Die moeten bij gelegenheid terug naar de stad, zodat ze in september gevuld weer naar Apetina gevlogen kunnen worden met het MAF-vliegtuig dat ons dan op komt halen.
Opnieuw de MAF gebeld. Zouden jullie die vaten willen ophalen bij de buren (Gum Air heeft haar vestiging naast die van MAF op het vliegveld in Paramaribo) en zolang willen bewaren in jullie hangar? “Ja hoor, dat doen we graag.”

Met een paar telefoontjes is zo maar een heel raderwerk in gang gezet.
Woensdagmorgen gaan we met 2 lege vaten in de kano naar het vliegveld.
Gelukkig wil de piloot beide vaten meenemen. De mensen van de MAF weer gebeld; zij halen ze op.
Deze klus is alvast geklaard, wij zijn heel blij.

20130622-082943.jpg
De volgende morgen bellen we weer de MAF. We zijn benieuwd of het ze gelukt is om alles op tijd gekocht en gebracht te krijgen.
“Ja” is het blijde antwoord “alles staat hier”.
Snel Gum Air gebeld en gevraagd hoe laat de vlucht naar Apetina gepland staat. “Half twee vanmiddag meneer”.
Het kan dus nog lukken, want ook al wordt alles op tijd bij Gum Air gebracht, dan nog is er geen zekerheid dat de vracht met het vliegtuig mee kan.
Het blijft dus nog even spannend, maar we hebben er alle vertrouwen in.

’s Middags vaart Marco mee met de groep van Onderwijs naar het vliegveldje naast het dorp om te zien of alles inderdaad is meegekomen. Na aankomst komen al onze bestellingen uit het vliegtuig. Wat fijn dat dit allemaal is gelukt.

Wij kunnen de mensen blij maken met pre paid telefoonkaarten, kapmessen en vijlen voor een redelijke prijs. Het vervoer, zo’n anderhalve euro per kilo, was deze keer gratis.

Wat een cadeau! God heeft alle puzzelstukjes weer prachtig in elkaar gepast.
We zijn blij dat we ook een puzzelstukje mogen zijn.

Leuk detail: wij dachten dat het kapmessen uit China zouden zijn omdat het meeste spul wat we in Paramaribo vinden uit China komt.
Nee hoor, deze prachtige kapmessen zijn van Engelse makelij en zien er heel degelijk uit.

20130622-071512.jpg

13 juni 2013
door MJS
2 reacties

Huishoudelijk bericht vanuit het ThuisFrontTeam (TFT)

Namens Marco en Marjolein willen wij u hartelijk bedanken voor uw betrokkenheid bij hun werk onder de Wajana Indianen in Suriname. Ook voor uw (financiële) steun, medeleven en gebeden zijn M&M en wij u zeer dankbaar. Inmiddels is 2013 op de helft. M&M zijn nu ruim een jaar in Suriname. Ze hebben al veel bereikt. Zo leerden ze de mensen in de beide dorpen kennen en hielden ze allebei een eerste spreekbeurt in het Wajana.

Als TFT hebben we de balans opgemaakt qua financiële begroting en werkelijke kosten. Dit willen we graag met u delen.

Onder het kopje ‘Financieel’ kunt u onder ‘Vriendenkring’ lezen dat we in 2012 een aantal meevallers hebben gehad. Ook ontvingen we in 2012 meerdere eenmalige giften waardoor de financiële situatie goed was. Helaas is de situatie halverwege 2013 niet zo rooskleurig omdat enkele vaste gevers zich helaas hebben moeten terugtrekken vanwege hun eigen economische positie. Op dit moment komen M&M per maand 10% (= €265) tekort. Wij willen dit met u delen en vragen of u een (extra) bedrag wilt geven om dit tekort te dichten. Als u niet maandelijks een bedrag wilt of kunt geven, dan zijn eenmalige bedragen ook meer dan welkom. Veel kleine beetjes vormen samen een groot bedrag (ook €5,- is dus welkom). Geef wat u kunt missen.

U kunt hier de antwoordkaart vinden om zich als gever aan te melden. Ook kunt u hier klikken om via de CAMA een eenmalig bedrag te geven via een iDeal betaling. Vul bij ‘Doel’ in M&M Schuurmans en kies een bedrag.

Naast de financiële steun is het ook enorm belangrijk dat u M&M in uw gebeden blijft steunen en bidt voor hun gezondheid en welzijn onder de Wajana Indianen. Zij voelen zich gedragen door uw steun.

Nogmaals hartelijk bedankt voor uw inzet als achterban van M&M!

Hartelijke groeten,
Thuis Front Team

Jiska en Curly Chin-A-Teh
Corry en Jan Hol
Anneke Kempers
Lize en Rene Rademaker
Paulien en Mark Spruijt

9 juni 2013
door MJS
9 reacties

Relaas van een reis.

1 uur vliegen werd 4 dagen bus en boot.
Afgelopen week liep (voer) heel anders dan we hadden voorzien. In Paramaribo ontdekten we dat het mogelijk was onze kookgasflessen die leeg in de stad stonden om te ruilen voor kleinere exemplaren. Dat is belangrijk omdat deze kleinere flessen in een dorp in de buurt (4-8 uur varen) voor volle omgeruild kunnen worden wanneer ze leeg zijn. Donderdagmiddag 6 juni j.l. half drie zijn we veilig in Apetina aangekomen na een enerverende reis van in totaal vier dagen.

20130608-212055.jpg
Een kort verslag van onze reis.
Via een bevriende Wajana die we in de stad ontmoetten, kwamen we in contact met een Aucaner die ons mee wilde nemen op zijn vrachtboot tot aan Drietabbetje. Van daar moesten we opgehaald worden door een kano vanuit Apetina.

Maandagmorgen stapten we in de gehuurde bus met al onze bagage. Die middag bereikten we Albina alwaar we de nacht (tot 03.00 uur) hebben doorgebracht bij Rob en Els Sussenbach.

20130608-212255.jpg
Dinsdagmorgen vertrokken we om 05:00 uur met de boot uit Albina. Na een 16 uur durende kanotocht kwamen we ‘s avonds om 21:00 uur op ons logeeradres aan in Drietabbetje. Daar kennen we een stel Amerikaanse zendelingen die zelf in de stad waren en voor ons onderdak konden regelen in hun dorp. We troffen een heerlijk huis met douche en toilet. Wat een luxe!!! We hebben prima geslapen in onze hangmat. De volgende morgen moesten we wachten op onze bagage. Die was de vorige avond in de boot gebleven bij Foetoepasi. Een plek die alleen te voet kan worden gepasseerd. Wij stapten in een andere boot die ons naar ons slaapadres bracht.

Woensdagmorgen ging op aan het versjouwen van alle bagage over diezelfde Foetoepasi.
We waren erg blij om onze buren uit Apetina te zien. Ons hart ligt echt bij de Wajana. Prachtig om te merken hoe God die liefde in ons hart geeft.
‘s Middags konden we alles overladen in de kano die de Wajana’s uit Apetina hadden gebracht om ons op te komen halen. Om half drie gingen we op weg naar Apetina. Het was inmiddels te laat geworden om door te kunnen varen, dus onvernachtten we langs de rivier in een kamp. Dat wil zeggen, we logeerden bij een Aucaans gezin. Deze mensen krijgen vaker toeristen op bezoek want ze hadden een ruime slaaphut en een keurig toilet gebouwd. Opnieuw heel luxe vonden wij.

20130608-212516.jpg
Donderdagmorgen zaten we voor 8 uur met een kopje thee in de kano op weg naar Apetina. Na een klein uurtje varen legde de kano aan. Uitstappen en alle lading van boord halen. De kano moest leeg door de stroomversnelling. De vrouwen (min Marjolein) gingen eten koken, de mannen gingen sjouwen met alle bagage, incl. onze 10 flessen kookgas. Marjolein wilde ook een gasfles dragen maar dat werd door de mannen niet goed gevonden. Dat was te zwaar. Er bleef nog genoeg te sjouwen over.
Na een uurtje sjouwen was het tijd voor het ontbijt. Wij aten een paar boterhammen, de Wajana aten eerst een bord kwaka (cassave korrels) met hete, peperige bouillon en vlees en daarna nog een flink bord rijst met bouillon en vlees of vis. Wat kunnen die mensen eten zeg!

Rond half 11 zaten we weer in de kano en werd de tocht vervolgd.
Tot 13:00 uur, toen begon het feest van uitladen en overbrengen naar de andere kant opnieuw. Gelukkig was de afstand nu een stuk kleiner. Daarna moest de kano met z’n allen (min Marjolein, ze waren bang dat zij door het water meegesleurd zou worden) door de stroomversnelling heen getrokken worden. Als ze het met elkaar niet klaar zouden spelen, zou er gebeld worden naar Apetina voor versterking. Gelukkig lukte het de hele bemanning om de kano er door te sleuren, maar wat een klus! Diep respect voor deze mannen en vrouwen. Wat deed Marjolein in de tussentijd? Uiteraard bidden, maar ook foto’s en filmpjes maken.
Toen alle lading weer in de kano lag moesten we nog een kwartiertje varen tot we in Apetina waren.Daar begon het feest van uitladen en sjouwen voor de laatste keer. Daarna alle dozen uitpakken en alles netjes opbergen.

20130608-212724.jpg
De volgende morgen hebben we een rondje door het dorp gelopen om iedereen te begroeten.
We zijn weer helemaal in Apetina.

22 mei 2013
door MJS
10 reacties

Een jaar op weg…

Sinds ons vorige bericht is de tijd opnieuw omgevlogen. We dachten toen het volgende weekeind naar Cayote te gaan, maar ontdekken op de dag van ons vertrek dat er dat weekeind een finale van het volleybal – en voetbal toernooi zou worden gehouden. Dan zouden we met onze training weinig aandacht krijgen en was de kans groot dat het feestgedruis ons letterlijk zou overstemmen. Dus besloten we er beter aan te doen een volgend weekeind uit te kiezen. Dat werd het laatste weekeind dat wij in Lawa zouden zijn, net na hemelvaartsdag.

Marjolein spreekt voor de bijeenkomst van de vrouwen

Marjolein spreekt voor de bijeenkomst van de vrouwen

De weken daarvoor stonden qua taalstudie in het teken van een spreekbeurt in het Wajana voorbereiden. Dat was een stevige klus en tegelijk ook een mooie uitdaging. We zijn 3 mei 2012 op Lawa aangekomen. Marjolein sprak op 2 mei 2013 tijdens de wekelijkse vrouwenbijeenkomst en Marco op 9 mei tijdens de samenkomst op Hemelvaartsdag.

Controleren op fouten in de tekst

Controleren op fouten in de tekst

Telkens staan wij weer verbaasd wanneer we zien wat we in een jaar hebben kunnen leren. Een spreekbeurt is iets anders dan een gesprekje in het dorp. Nu hebben we beiden iemand gevraagd onze boodschap te controleren en verbeteren. En dat was ook best wel nodig hier en daar. Maar toch, het was voor ons een soort tussentijds examen en beiden hebben we het idee dat we daarvoor zijn geslaagd. Marco geeft Marjolein een 8 en zichzelf een 6, maar dat is sinds onze examens vanaf de middelbare school een bekend verschil…

In Cayote mochten we de training over het gebruik van de concordantie geven met behulp van de trainings DVD’s die we destijds hebben gemaakt in Lawa. DSC04095Daar kwamen veel mensen op af. Aan het eind hebben we een set met de drie zware boeken aan een van de oudsten overhandigd. Een aantal mensen hebben zelf een set besteld. Elke avond hebben we een film vertoond met een bijbels thema: Openbaringen en Esther.

Soko ontvangt een driedelige concordantie voor gebruik in Cayote

Soko ontvangt een driedelige concordantie voor gebruik in Cayote

Ook konden we een aantal leiders bemoedigen tijdens een gesprek over dingen waar zij in hun leven mee worstelen. Zelf werden we bemoedigd toen we zagen dat meer mensen uit Lawa mee wilden komen om uit te reiken naar de mensen in Cayote. Dit was een oproep die Marco had gedaan in de boodschap op Hemelvaart.

Dinsdag 14 mei vlogen we met de MAF van Lawa naar Paramaribo. Vrijdag 10 mei hadden we gebeld of onze vlucht een ochtend- of een middagvlucht zou zijn. We stonden voor ’s ochtends op het vluchtschema. Dinsdagochtend om half 6 ging de wekker zodat we voldoende tijd zouden hebben om het huis helemaal op orde te hebben voor 5 maanden rust. Om 9 uur liepen we een rondje door het dorp om de mensen te groeten. Tien uur een kopje koffie, lekker relaxed wachten op de komst van het vliegtuigje… Dat hebben we gedaan tot half 3 ’s middags. Er was een wijziging opgetreden in het vluchtschema waardoor ze ’s morgens eerst een andere vlucht moesten uitvoeren. Be flexible!
Woensdagochtend maakten we kennis met de area director van de America’s van World Team en zijn vrouw en met een van de counselors van World Team. Het klikte meteen tussen Marco en de area director. Alle twee visionairs, dus er werden grote lijnen getrokken, aan de uitwerking van de details komen we in de komende jaren toe. We hebben inspirerende gesprekken gevoerd en voelen ons nu ook echt deel uitmaken van het grotere team van World Team.

WorldTeam Suriname met onze gasten uit USA

WorldTeam Suriname met onze gasten uit USA

Vrijdagavond 17 mei was de afscheidsreceptie van Roy en Margaret Lytle. Het was voor ons heel fijn om deze, voor hen voorlopig, laatste week met hen op te kunnen trekken.
Het was een gezellige avond met ook voor ons heel wat bekende mensen. Er werden herinneringen opgehaald en opnieuw werden we bepaald bij Gods trouw tijdens 43 jaar dienen bij de Wajana.

Maandagochtend 20 mei stonden we om 02.45 uur met een busje bij Roy en Margaret voor de deur. Koffers inladen (wat mag je veel koffers meenemen naar Amerika) en op weg naar het vliegveld. Het was heel fijn om zo tot het laatst mee te mogen gaan.

spelen met mama's spulletjes

spelen met mama’s spulletjes

25 april 2013
door MJS
9 reacties

On Air oftewel we zijn bereikbaar

Sinds een week is de telefoonmast op ‘onze’ berg geactiveerd. Wat een feest om nu op beide standplaatsen via internet en telefoon bereikbaar te zijn. Twee keer heeft een ploeg van Digicel onder ons huis gelogeerd. Eerst de technische ploeg die de mast, nadat hij was afgebouwd, op het net van Digicel heeft aangesloten. Dezelfde avond was er verbinding. Gelijk ging er een gejuich door het dorp. Iedereen ging bellen, tenminste wie een telefoon bezat.

20130424-192646.jpgDie groep is de afgelopen drie dagen fors uitgebreid omdat we hier de verkoopploeg (weer te logeren) hebben gehad. Er werden op een dag 1000 SIM-kaarten uitgedeeld. Daarna konden de mensen mobiele telefoontoestellen kopen tegen gereduceerde prijs. Het gaat Digicel natuurlijk vooral om de belkaarten. We begrijpen dat de mast bereik geeft aan een flink deel van Frans Guyana en een groot dorp in Brazilie.

20130424-193830.jpgToen John en Christopher Baak een weekeind bij ons op bezoek waren konden we met de werkers van Digicel mee naar boven. Behalve het mooie uitzicht was het indrukwekkend om te zien hoe zo’n hoge mast wordt gebouwd.

20130424-194650.jpgWe hebben genoten van hun bezoek en konden hen in de relatief korte tijd van een lang weekeind best wel veel laten zien en beleven. We zijn o.a. Naar Coyote gevaren om de mensen alvast te laten weten dat we (toen binnenkort) nu komend weekeind met een evangelisatieteam uit onze kerk op bezoek zullen komen om het Evangelie te delen. Daar kijken we voor het komend weekeind naar uit.

20130424-194802.jpgTwee weken terug zijn we met een groep naar Palamino pata geweest. Een goed weekeind waarin we de nieuwe Wajana concordantie mochten presenteren. Van de training in Lawa hebben we destijds video opnames gemaakt. Die staan nu als training op twee DVD’s die we gebruiken om ook anderen wegwijs te maken in de concordantie.

20130424-195022.jpgWe laten een set achter op elk dorp en bieden de mensen die daar belangstelling in hebben ook een set te koop aan tegen sterk gesubsidieerde prijs. Zo hopen we dat de boodschap van de bijbel meer ingang zal krijgen bij de mensen.

20130424-195304.jpgVoor we medio mei naar Paramaribo vertrekken voor o.a. het afscheid van Roy en Margaret ligt voor ons beiden nog een mooie uitdaging te wachten. Marjolein bereidt zich voor op een spreekbeurt tijdens een vrouwenochtend en Marco hoopt te spreken in de dienst op Hemelvaart. We zijn druk bezig om onze boodschappen in Wajana voor te bereiden.

20130424-195442.jpgEen spannende maar ook erg mooie uitdaging waar we erg van genieten. Wat hebben we al veel geleerd maar ook wat weten we nog weinig.

20130424-195641.jpg

22 maart 2013
door MJS
19 reacties

Concordantie in Wajana

Na negen jaar werken aan een concordantie in het Wajana, konden Margaret Lytle en Janice Blind de afgelopen week vol trots de concordantie in het Wajana in 3 lijvige banden aanbieden aan de verschillende gemeenten in het binnenland van Suriname. Wij zijn heel blij dat we dit heuglijke feit op Lawa met hen mee konden vieren.

Margaret en Janice waren, samen met hun mannen van 12 t/m 17 maart op Apetina om de concordantie in hun eigen taal daar aan te bieden. Daarnaast hebben ze de gemeenteleiders ook getrained in het gebruiken van deze schat aan informatie.

Van 18 t/m 21 maart logeerden ze bij ons op Lawa om ook in dit dorp de concordantie aan te bieden en gemeenteleiders te trainen. We hebben er met de bewoners van Lawa een mooi feest van kunnen maken. Drie avonden van training over hoe de mensen met de concordantie om kunnen gaan. Twee ochtenden met een bijeenkomst voor de mannen en een voor de vrouwen waarbij Janice en Fred hen hebben mogen toespreken. Marco heeft de training via de videocamera opgenomen en daarna gewerkt aan een DVD waarop iedereen die een set boeken koopt ook de training erbij krijgt.

Wij zijn ook heel blij met de concordantie. Het helpt ons bij het leren van de taal. Wij zullen de concordantie regelmatig als een soort woordenboek gebruiken.

Op naar Pasen
Ieder jaar is er een Paas conferentie op Apetina, waar indianen uit de wijde omtrek naar toe komen. Ook wij hopen op te trekken van Lawa naar Apetina, met een groep uit Lawa met het vliegtuig van de MAF. Het mooiste vinden we dat we diep in de jungle de opstanding van onze Heer en Heiland mogen vieren samen met zo’n 600 Wajana indianen. We wensen een ieder heel gezegende Paasdagen toe.

Als we terugkomen op Lawa dan kunnen we de logeerkamer inrichten. We krijgen een bliksembezoek van vader en zoon Baak, goede vrienden uit Veenendaal. Bijzonder hoor dat ze voor een lang weekend onze kant uit komen!

Van ons beiden een hartelijke groet!

7 maart 2013
door MJS
5 reacties

Van hot naar her …

Het was heerlijk om weer twee weken in de stad te zijn, maar wat is het een drukke tijd geweest. Al zijn we vijftigers, we willen nog steeds alles tegelijk.

We hebben genoten van het contact met onze dochter Elsbeth en haar man en kinderen, van Rogier en Willine en hun jongens, van Roy en Margaret Lytle. We hebben genoten van verse groente en fruit.

We hebben boodschappen gedaan, weer twee dozen gedroogd vlees en groente opgehaald bij In de Ruimte, een tehuis voor mensen met een lichamelijke handicap. De dames van de keuken zorgen steeds voor een nieuwe voorraad gedroogd voedsel. We waarderen hun inzet zeer!

We hebben ook voor Lawa zonne panelen en de hele installatie aan kunnen schaffen met dank aan een aantal donoren die dit mogelijk hebben gemaakt! Marco zal de komende weken de installatie voor z’n rekening nemen. Marjolein is op zulke momenten extra blij met haar handige man.

We hebben wel om moeten schakelen want na al die weken taalstudie, liepen we ook in de stad steeds te bedenken hoe we iets in het Wajana moesten zeggen…
Marco bedankte regelmatig met ‘ipok manai’ en merkte pas dat hij het deed als hij mensen een beetje vreemd zag kijken.
Ook daarin merken we dat we vooruitgang boeken in de taal. We zijn God dankbaar.

Vanaf donderdag 7 maart wonen we weer op Lawa. Daar hebben we veel zin in. Internet en telefoon zullen we wel missen, maar we horen dat er aan een telefoonmast gewerkt wordt, dus wie weet zijn we binnenkort wel bereikbaar.

18 februari 2013
door MJS
9 reacties

Bezoek en afscheid

Bijbelfeest
Van dinsdagmiddag tot en met zaterdagmiddag hebben we bijbelfeest gehouden rondom het bijbelboek Daniel.

20130217-191323.jpg
Iedere middag waren er tussen de 80 en de 90 kinderen. Het was echt feest!
Het verhaal werd verteld door Ilse van Dijk die 25 jaar lerares is geweest op Apetina. De meeste kinderwerkers heeft zij vroeger in de klas gehad.
De verwerking van het bijbelverhaal was over het algemeen een kleurplaat die liggend op de kerkbanken of zittend op schoot werd gekleurd.

20130217-191401.jpgWat een verschil met de kinderen van de Regenboog in Veenendaal die deze week weer VakantieBijbelFeest hebben met toneelstukjes, workshops etc.
Zaterdagmiddag kregen alle kinderen die een tekst opgezegd hadden een prijsje. Ieder kind ging naar huis met een zakje popcorn, een lolly en een potlood.
Ik weet niet wie er meer genoten heeft, de leiding of de kinderen….

20130217-191438.jpg
Zondagmorgen hebben de kinderen een aantal liederen gezongen in de kerk en hebben ze de ouders laten horen welke verzen gememoriseerd zijn. Ik denk dat de kinderen van Apetina meer verzen uit het hoofd kennen dan veel kinderen in Nederland.

20130217-192143.jpg

Bezoek
Mensen in het dorp vragen steeds of dit nu mijn vader is… vol trots zeg ik dan dat hij dat is. Vervolgens willen ze graag weten hoe hij heet… tja, als van de drie letters er twee niet voorkomen in het alfabet, dan wordt het lastig uitspreken: ‘Ger’ wordt dan zoiets als ‘Kel’.

20130217-191754.jpg
Het is leuk om ons leven ook door de ogen van mijn vader te zien. Dingen zijn voor ons inmiddels gewoon.
Hij verbaast zich over de mix van ‘back to basic’ en ‘high tech’.
Geen winkels in het dorp, maar wel koffie met een koekje.
Overdag geen stroom, maar wel zonne energie zodat vriezer, computers en telefoons functioneren.
Midden in de jungle, alleen per boot of vliegtuig bereikbaar, maar wel met telefoon- en internetverbinding.

20130217-191832.jpg

Verkassen
Komende donderdag hopen we weer naar Paramaribo te vliegen. De drie en halve maand op Apetina zijn omgevlogen!

20130217-192109.jpg
De komende dagen staan in het teken van ons vertrek. Hangmatten wassen, boeken uit de boekenkast weer in een doos, kleding weer in ‘beestwerende’ tassen, voorraad eten inventariseren en afscheid nemen van de mensen. We hebben ons ook aan deze mensen gehecht, dus we zullen ze best missen.
Gelukkig weten we dat de mensen op Lawa ook al naar ons uitkijken en zijn we zelf ook heel benieuwd hoe het met de mensen daar gaat.
We zijn bevoorrechte mensen!

20130217-192212.jpg

31 januari 2013
door MJS
7 reacties

Nog tien nachtjes slapen …

En dan komt Marjoleins vader 10 dagen bij ons op bezoek. We kijken enorm naar zijn komst uit. Bijzonder hoor dat hij met zijn bijna 79 jaar nog heerlijk van de jungle kan genieten. Dat we hem kunnen laten zien waar we wonen en werken. De mensen in Apetina vinden het ook prachtig dat hij komt. We zijn dankbare mensen.

20130131-142315.jpg
We hebben gelijk van de gelegenheid gebruik gemaakt, nu er toch een vliegtuig komt, om Ilse van Dijk uit te nodigen. Zij heeft jarenlang les gegeven op de basisschool hier. Zij heeft vorig jaar samen met Klasien Vaalburg, de kinderwerkers 3 maanden getraind. Het is fijn dat ze nu ook een dag of 10 kan komen om weer een vervolg training te geven en ook voor de kinderen een bijbelweek te houden. Marjolein zal haar daarbij helpen waar ze kan.

20130131-142433.jpg
Sinds 2007 staat er een heel nieuw schoolgebouw in Apetina. De school heeft dit jaar 100 leerlingen. De Wajana onderwijs assistent van vroeger is ook nu nog actief op school. De leerkrachten komen verder uit de stad. Het hoofd van de school en nog 3 juffrouwen. Samen runnen ze 8 klassen. Dit geeft vooral in de onderbouw nog al eens taalproblemen. Zo vertelde de juf van de kleuters dat ze wilde zeggen “haal jullie bord” en dat de kinderen niets deden en haar een beetje vreemd aankeken. Ze is toen naar de onderwijs assistent gelopen om te vragen wat ze verkeerd gezegd had. Tot haar schrik bleek dat ze het volgende gevraagd had: “haal jullie poep”. Een hele uitdaging hoor om vanuit de stad voor een periode van 3 jaar naar het binnenland gestuurd te worden als je klaar bent met je opleiding tot leerkracht.

20130131-142624.jpg
Toen de ouders van Marjolein onlangs 25 jaar getrouwd waren hebben ze hun gasten gevraagd een bedrag bijeen te brengen wat o.a. was bestemd voor kinderen onder de Wajana’s. Een deel van dit geld is nu besteed aan sport- en spelmateriaal voor de school op Apetina.

20130131-143045.jpg
Patimiasi komt ’s avonds regelmatig bij ons op bezoek. Hij geniet dan zichtbaar van de muziek die wij veelal ’s avonds luisteren en van het kopje koffie met een koekje. Hij is een van de zangleiders van de gemeente. Hij is vanaf zijn geboorte blind. Hij is het levend bewijs dat zijn ouders hun leven veranderd hebben nadat ze over Jezus hadden gehoord. Voor zijn geboorte waren er 3 kinderen ‘weggegooid’. Zijn vader wilde die kinderen niet hebben en dan moest de moeder ze maar ‘weg doen’. Een gehandicapt kind had in deze stam geen kans. Patimiasi is het Wajana voor Bartolomeus, de blinde die door Jezus genezen werd.

Toen we laatst terugliepen van het baden, kwamen we in gesprek met Ronnie, de onderwijs assistent. Hij vertelde ons dat hij zijn dorpsgenoten al jaren probeert te leren om een ander woord te gebruiken als ze vragen ‘heb jij gebaad?”. ‘Mepi’ hetgeen betekent ‘heb jij gebaad?’ Betekent nl. ook ‘heb jij groente gegeten’. Meester Ronnie vindt dat maar een rare combinatie. Hij wil graag dat ze het volgende zeggen: ‘heb je je nat gemaakt?’. Tot dusver met weinig resultaat. Ach het nederlands heeft zo ook z’n voorbeelden van verschillende betekenissen voor hetzelfde woord.

Niet iedereen is in de gelegenheid om ons op te zoeken. Daarom hebben we een aantal foto’s van ons huis op de foto pagina gezet (fotos.mjschuurmans.nl).

13 januari 2013
door MJS
8 reacties

Een goed begin

Het begin van het nieuwe jaar bracht ons weer back to basics, we zijn weer volop aan de studie. Woordjes leren, zinnen maken en die uitproberen met de mensen in het dorp. Onze lijst met woorden groeit gestaag. Telkens krijgen we nieuwe woorden aangereikt. Toen we laatst gingen baden in de rivier kregen we de vraag: ‘Gaan jullie baden’? Wij netjes zeggen ‘Ja, we gaan baden.’ (in Wajana natuurlijk…). Toen werden we gelijk gecorrigeerd: ‘Nee nu ga je opnieuw baden’, dat zeg je dan net weer even anders. We worden echt in de gaten gehouden…

20130112-220359.jpg

Een bericht op Facebook deed me even glimlachen: “was in de wasmachine, boterkoek in de oven”. In sommige opzichten voel ik me terug in de jaren 20 van de vorige eeuw. De was zet ik ’s morgens in de week in een zinken teil. De zon zorgt dat het water rond de middag zo’n 30 graden is en dan ga ik met de hand wassen. Spoelen doen we in de rivier en de centrifuge is weer het ouderwetse wringwerk. Ik ken uit mijn jeugd nog de wringer, maar hier is het voorlopig nog het onvervalste handwerk.

20130112-223224.jpg

Voorlopig… want Marco zou Marco niet zijn als hij niet werkt aan een structurele oplossing. Het plan is al gemaakt nu de aanschaf en de uitvoering nog. Een generator om de wasmachine op te laten werken. (Helaas vergt een wasmachine een dermate hoog vermogen dat dit niet met zonne energie te behappen is.) Een meter of 50 dikke slang en een zuig-pers-pomp om een vat op de watertoren te vullen… en Marjolein kan de was doen.
De mensen in het dorp hebben de wasmachine al gezien en zijn heel benieuwd wat ik met dat ding ga doen. Ze zullen nog even geduld moeten hebben. Binnenkort staat het plan als een project op ons weblog.

20130112-220611.jpg

Rond de jaarwisseling kregen we het bericht dat ons project Zonne-energie voor Lawa gesponsord wordt. Wat zijn we daar blij mee! Wanneer we begin Maart naar Lawa gaan nemen we de spullen mee vanuit de stad. Dat gaat ons veel kosten schelen die we anders aan benzine voor de generator zouden moeten uitgeven.

20130112-222434.jpg

De zonne energie in ons huis op Apetina heeft ook z’n voordelen voor het dorp als de dorpsgenerator niet werkt. Telkens liggen er drie tot vier mobieltjes aan de lader op ons stopcontact. Voor ons een goed moment voor een praatje wanneer de mensen aan de deur komen. Vandaag kregen we een heerlijke ananas. Andere keren brengen mensen een lekker stukje vis of wild wat die dag gevangen is.

20130112-222411.jpg

De Wajana’s zijn een echt rivier-volk. De rivier is zowel de weg die wordt bevaren naar de kostgrondjes of nederzettingen in de buurt als bron van vis en drinkwater. In de buurt zijn een aantal zgn. kampjes waar mensen soms langer blijven om op hun tuin te kunnen werken. Wanneer dat langer veel langer wordt ontstaat een buitenwijk van het dorp dat later, wanneer de familie uitbreidt, zelf een eigen dorp vormt.

20130112-222443.jpg

Familiegroei vindt plaats wanneer een jonge man zich bij een jonge vrouw voegt door zijn hangmat naast die van haar te hangen en zo te trouwen. De gezinnen met veel dochters zullen groeien, met veel zonen dus niet. Die zien hun jongens vertrekken om zich bij hun vrouw en haar gezin te voegen. ’s Lands wijs ’s lands eer. Zo gaat dat hier al generaties lang.

20130112-222534.jpg