Van eind juli tot 14 augustus was Bruce, onze gast uit Canada, op bezoek om verder te werken aan de voorbereiding van het waterkracht project van Apetina. Hij wilde graag een aantal metingen verrichten in de rivier. Vanuit zijn jaren lange ervaring als landbouwer was hij al langer geinteresseerd in een aantal technische aspecten van de tuinen van de Wayana’s. 
We hebben in verschillende tuinen het PH gehalte van de grond getest. Ook brachten we een grondmonster mee naar de stad waar we uiteindelijk een laboratorium hebben kunnen vinden dat voor ons verschillende testen gaat doen.
De derde week van augustus ging Marco met een Trio- en een Wayana leider naar Colombia voor een conferentie van het Trans Amazon Netwerk in Bogota.
Het afgelopen jaar was daar onderzoek gedaan naar alle indianen stammen in het land. Nu zijn 90% hiervan in kaart gebracht.
De conferentie was met kerken en zendingsorganisaties in Colombia om samen na te denken over de strategie om het evangelie beschikbaar te krijgen voor alle nog niet bereikte groepen in het land. Het is onze visie om de komende jaren samen met de Wayana’s en de Trio’s een dergelijk onderzoek te gaan doen in de Guyana’s.
Terwijl Marco in Bogota verbleef, logeerde Marjolein bij Elsbeth en haar gezin. Een heerlijke tijd waarin ze vooral genoten heeft van kleinzoon Quinn. Die vond het prachtig dat oma er nu helemaal voor hem kon zijn. En dat was wederzijds.
27 augustus begon de grote reis naar Canada. De eerste stop was gelijk een hele dag in Trinidad. We maakten van de gelegenheid gebruik om een aantal mensen te ontmoeten die we hebben leren kennen tijdens de World Team conferentie in Trinidad in 2018.
We waren verrast door de belangstelling die er bestond voor ons team. Besloten is dat we, wanneer we op de terugreis weer een dag in Port of Spain moeten wachten op de verbinding naar Suriname, opnieuw een ontmoeting zullen hebben om verslag te kunnen doen van onze reis.
Deze blog schrijven we in het huis van Bruce, 500 km ten noorden van Edmonton.
Ons programma van de komende weken is al flink gevuld. De eerste vermoeidheid van de heenreis ebt alweer weg. We kijken vol verwachting uit naar hoe de dagen verder ingevuld gaan worden.

Onze World Team collega uit Haiti kwam met 2 collega docenten van de bijbelschool in Cayes op 12 Juli j.l. aan in Paramaribo. Na een weekend met een aantal bezoeken aan Haitiaanse gemeenschappen in en rondom de stad vlogen we maandag 15 Juli met z’n zessen naar Lawa. Gezellig hoor zo’n hele groep aan tafel. Voor ons gemak werd de voertaal Engels, want ons Frans is toch wel ‘roestig’.
’s Morgens aten we met onze ‘eigen’ groep. Na de ochtenddienst aten we met z’n allen dorpsgewijs onder een groot afdak en ’s avonds werden we elke keer bij onze buren uitgenodigd. Wat een gastvrijheid! Wat een feest om velen weer te zien na een aantal maanden van afwezigheid. Hieraan merken we hoezeer ons leven met de Wayana’s verbonden is. Wat hebben we genoten.

Een geweldige kans voor Anneke Kempeneers om de jeugd te leren kennen. De rest van onze groep is die dag terug gevlogen naar Paramaribo, waar wij ’s middags Bruce Rempel, uit Canada, van het vliegveld ophaalden. Voordat hij landde, kwam Anneke Kempers aan vanuit Nederland, het was fijn om haar te kunnen begroeten voor ze naar Lawa vertrekt.






De moeder heeft onvoldoende voeding voor haar kindje en ons werd gevraagd te willen helpen in de aanschaf van Nutrilon 3 en Bambix en Brinta om de kinderen weer binnen de lijnen van de groeicurve voor zuigelingen te kunnen krijgen. Zeker 1 van de twee zal langer dan een jaar extra voeding nodig hebben om weer binnen de normen van opgroeiende baby’s en peuters te kunnen komen.

De bijbelschool studenten waren goed betrokken. Andere leiders deden erg hun best om samen mee te doen waarmee we de stof van de bijbelschool konden herhalen en toepassen op het voorbereiden van de boodschappen voor de conferentie.
We genieten van het enthousiastme dat we om ons heen zien nu de mensen toe kunnen passen wat ze al eerder hebben geleerd. Oefening baart kunst. Iedere avond hebben we een film vertoond waarvoor veel belangstelling was. Wat is het fijn om films die we in de stad hebben laten vertalen in de dorpen te kunnen laten zien.
We brachten vorig jaar een aantal zakken met duplo blokken mee om te zien of de kinderen die elke middag bij ons komen spelen daar belangstelling voor zouden hebben. Nou, dat was zo! Elke dag komen ze verschillende keren vragen of ze al mogen komen spelen. Dat mag van 3 tot 6 ‘s middags, dus vanaf een uur of 2 staan ze vaak al te wachten tot de deur open gaat.
We denken dat er vast wel mensen zijn die ons blog lezen en die of zelf of bij hun kleinkinderen duplo blokken hebben liggen die niet meer worden gebruikt. Als dat zo is, laat ons dat dan even weten (via mjschuurmans@me.com), dan stemmen we af over hoe die blokken komend najaar bij ons kunnen komen. Dan brengen we ze graag naar Suriname en krijgen ze een tweede jeugd in Apetina.
Onlangs zagen we weer eens dat er veel dingen zijn waar je van uit gaat dat ‘ze’ het gewoon doen. Zo gingen wij vandaag ‘even’ de was doen. We wilden niet wachten op de dorpsstroom van vanavond, dus onze kleine generator aangesloten op de kabel van het huis. Nadat de wasmachine was gevuld met water deden we de was erin en ging Marco de generator starten….en daar eindigde de was voor vanmorgen. De generator startte niet. Marco heeft van alles geprobeerd, maar waarschijnlijk is de bougie de boosdoener. Onze reserve bougie hebben we lang geleden al aan iemand weg gegeven, maar helaas geen nieuwe gebracht. Nu wachten we tot onze vrienden uit Nederland maandag komen met een nieuwe bougie.
Afgelopen week ging Marjolein door haar rug, ook zoiets waar je vanuit gaat dat je rug het ‘gewoon’ doet. Gelukkig ging het na een paar dagen rustig aan doen al weer veel beter en kon ze donderdag ook haar studie voor de vrouwen ‘gewoon’ geven.
Daarnet keek Marco op de klok en merkte dat het nog wel erg vroeg was. Nee, de klok was gestopt en ook het verwisselen van de batterij veranderde niets aan de zaak. De klok stond nog steeds stil.
Op zulke momenten word je erbij bepaald welke keuze je maakt: laat je je uit het veld slaan, word je boos, raak je gefrustreerd of kies je ervoor om je vreugde en je vrede niet te laten roven en om creatief met je plannen of verwachtingen om te gaan?


Een aantal mensen wordt getraind om een winkel te kunnen exploiteren. Wij hebben een financier gevonden die ons helpt om zowel Kuluwayak als de lokale winkeliers van een krediet te voorzien. Hiermee kunnen de goederen worden ingekocht. Beiden dragen een klein percentage van de winst aan ons af om de lening terug te kunnen betalen. Aangezien we de komende weken een aantal keren mensen op bezoek gaan krijgen kunnen we voordelig vervoer aanbieden van de goederen. Dit maakt dat het nu een goed moment is om het magazijn te vullen en de winkels te beginnen.




Het is regentijd wat betekent dat het iedere dag (veel) regent en dat de rivier hoog staat. Met de snelle stroming is het niet zo prettig om in de rivier te baden, dus zijn wij weer heel dankbaar voor een goed werkende douche in ons huis.
We hebben met de oudsten afgesproken dat we in juni twee trainingen gaan geven. Eén voor de oudsten over de taak van de oudsten in de gemeente en de andere met de bijbelschool studenten als voorbereiding op de pinksterconferentie van drie dagen. Daarnaast mag Marjolein weer een aantal studies voor de vrouwen verzorgen. Kortom, het woord ‘vervelen’ komt nog niet in ons woordenboek voor.






Sommigen kwamen bij ons om samen te kijken of ze het bijbel gedeelte goed uitgelegd hadden. We hebben vandaag met veel plezier geluisterd naar de verschillende boodschappen. Wat een waardevolle week was dit om te investeren in de toekomstige leiders.
De volgende ochtend met het veer vanuit Suriname naar Guyana en aansluitend over de weg naar Georgetown. We hadden de afspraak gemaakt op dinsdag 2 april om half vier bij de ambassade. We rekenden op een bezoek van zo’n 45 tot 60 minuten om alles voor elkaar te krijgen en zouden dan gelijk weer terug rijden naar een logeerplekje in de buurt van het veer.

Na de verkoop heeft Marjolein uren staan sorteren en vouwen want alle mooie stapeltjes veranderen in een ogenblik in een wanordelijke hoop. De volgende ochtend ziet het er een stuk gezelliger uit voor de nieuwe kopers als alles weer netjes gevouwen op stapels ligt.




In Apetina is de bouwploeg nu bijna klaar met het zagen van alle planken en balken om daarmee de visitorslodge te kunnen bouwen. Via foto’s houden ze ons op de hoogte van de ontwikkelingen. Kijk maar even mee.

